Zespół jelita drażliwego.

Pomimo nazwy, choroba ta obejmuje cały przewód pokarmowy, nie tylko jelito. Tak więc zaburzenia czynności dotyczą górnego i dolnego odcinka, wywołując takie objawy jak: bóle, zaparcia, biegunki, wzdęcia, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej……

 

 Dolegliwości mają charakter nawrotowy i chociaż sama choroba nie zagraża życiu, jest często powodem niepokoju wielu pacjentów. Dotyczy bowiem aż połowy szukających pomocy lekarskiej z powodu ogólnych dolegliwości żołądkowo-jelitowych. U kobiet występuje dwa razy częściej niż u mężczyzn.
Nie udało się wskazać jednoznacznie czynników predysponujących do wystąpienia zespołu.
Podstawowym mechanizmem tłumaczącym wystąpienie objawów jest zaburzenie czynności jelit. Jelita mogą wykazywać (także naprzemiennie) nadmierną kurczliwość, co sprzyja szybszemu przechodzeniu trawionego pokarmu przez przewód pokarmowy i co wiąże się z biegunką. Może też występować zwolnienie pasażu jelitowego, wywołane obniżeniem kurczliwości – co wiąże się z zaparciami.
Określenie „zaburzenia czynnościowe” nie jest jednoznaczne z wpływem stresu na ich występowanie, choć u części osób stres nasila dolegliwości.
Ważnym czynnikiem rozpoznawczym zespołu jelita drażliwego jest ból.
Może on być spowodowany albo nadmiernym skurczem błony mięśniowej jelit albo nadwrażliwością na rozciąganie ściany. Ma charakter kolkowy lub ciągły, tępy, ustępujący zwykle po wypróżnieniu, a mogący się nasilać po spożyciu posiłku. Lokalizuje się najczęściej w dolnej części jamy brzusznej. Przyjęcie pokarmu może wyzwalać także inne, niespecyficzne objawy – nudności, wzdęcia, bóle głowy, uczucie zmęczenia, trudności w skupieniu uwagi, a nawet depresję.
W niektórych przypadkach dominuje bezbolesna biegunka, pojawiająca się nagle po posiłku lub bezpośrednio po wstaniu z łóżka.
Niezwykle rzadko występuje biegunka nocna.
Inne dolegliwości typowe dla zespołu to śluz w stolcu oraz uczucie niepełnego wypróżnienia po oddaniu stolca.
W badaniu pacjenta nie stwierdza się w zasadzie żadnych nieprawidłowości, co najwyżej mierną bolesność uciskową w okolicy lewego dołu biodrowego.
W diagnozowaniu bardzo ważne jest  w y k l u c z e n i e   wszystkich innych przyczyn, mogących dawać podobne objawy. Aby wyeliminować inne choroby należy dokładnie określić:
- czy w stolcu nie ma krwi (badanie na krew utajoną)
- czy nie stwierdza się w stolcu jaj pasożytów lub patologicznej flory bakteryjnej
- czy nie stwierdza się w rozmazie stolca i w błonie śluzowej odbytnicy białych krwinek (świadczyłoby to o istnieniu procesu zapalnego)
- czy nie ma utraty wagi ciała
- czy nie ma gorączki
- czy są nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych krwi
- czy nie ma uwidocznionej patologii w badaniu USG
- czy nie ma dodatkowych objawów ze strony innych narządów i układów.
Jeśli pojawią się nieprawidłowości w wynikach powyższych badań należy rozszerzyć diagnostykę (badania radiologiczne, rektoskopia, kolonoskopia, tomografia komputerowa).
Dopiero pewne wykluczenie powyższych objawów i innych  schorzeń pozwala rozpoznać zespół jelita nadwrażliwego.

 

W leczeniu stosujemy postępowanie objawowe, które w zasadzie nie „wyleczy choroby”, ale przynosi ulgę. Samo uspokojenie pacjenta poprzez wykluczenie poważnych chorób w dużym stopniu może złagodzić objawy.
Leczenie nerwic i zwiększenie aktywności fizycznej również poprawia stan zdrowia.
Ważnym czynnikiem terapeutycznym są odpowiednie zalecenia dietetyczne: unikanie pokarmów zawierających fruktozę (składnik owoców) i sorbitol (tzw. słodzik oraz składnik masy tabletkowej), kofeinę i rośliny strączkowe (wzdymające).
Ponadto w leczeniu objawowym stosujemy leki typowe dla objawów dominujących. Przy biegunkach są to leki zapierające i normalizujące pracę jelit; u pacjentów z tendencją do zaparć – wskazane jest podawanie pokarmów zawierających pełne ziarno lub otręby; przy wzmożonej pobudliwości nerwowej – leki uspokajające; przy stanach depresyjnych – leki przeciwdepresyjne.

U wielu pacjentów może być konieczna pomoc psychologiczna i zmiana trybu życia.

 

Autor: Dr n. med. Zbigniew Martyka publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich „Źródło”- www.zrodlo.krakow.pl . Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska „Triada”  w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22. 

 

lek. med. Jacek Roik , jroik@manpol.net
tel.domowy:0-14,655-84-49
tel.do pracy:0-14,627-33-88
Moja Internetowa Poradnia Konsultacyjna.
www.jroik.manpol.net
Moja rozmowa w TVP Kraków z okazji  Plebiscytu "Lekarz Roku 2005"
http://ww6.tvp.pl/3593,20060115291053.strona
Moja książka p. t. "Choroby cywilizacyjne"
www.choroby-cywilizacyjne.zlotemysli.pl/profilaktyka.php
Wirtualne Targi Zdrowego Życia, Zdrowej Żywności i Produktów Naturalnych
www.jroik.manpol.net/wt
E-booki: www.zlotemysli.pl/profilaktyka,1/

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>