Wyzwania polskiej ochrony zdrowia.

Polskie społeczeństwo się starzeje. Żyjemy dłużej i częściej cierpimy na choroby przewlekłe. A to oznacza, że koszty związane z leczeniem tych chorób i mniejszą produktywnością osób chorych będą rosły – do takich wniosków doszli eksperci Grupy Roboczej na Rzecz Innowacji w Opiece Zdrowotnej, podczas spotkania, które odbyło się 28 września w siedzibie Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Jak poinformowała przedstawicielka Grupy Aleksandra Pac, eksperci i ich goście rozmawiali o dostępnych innowacjach medycznych, barierach utrudniających ich wykorzystanie w Polsce i sposobach przełamania tych barier. Ustalili, że konieczne jest takie dostosowanie systemu ochrony zdrowia, by z jednej strony ograniczyć liczbę powikłań i niezdolności do pracy poprzez szerszy dostęp chorych do nowoczesnych, efektywnych metod leczenia, a z drugiej – utrzymać płynność finansową płatnika.

„Dobre zdrowie, leczenie i jakość życia są podstawowymi celami medycyny. Jednak realizacja tych celów napotyka trudności finansowe, nawet w najbogatszych krajach, i wprowadzanie innowacji musi uwzględniać czynnik ekonomiczny” – podkreślali członkowie Grupy.

Pac przypomina, że w wielu wysoko rozwiniętych krajach osoby powyżej 65. roku życia, choć stanowią zwykle mniej niż 20 proc. ogółu, wykorzystują ponad 50 proc. wszystkich świadczeń medycznych. Tymczasem, według prognoz Eurostatu, w 2060 roku na trzech pracujących Polaków przypadać będzie przynajmniej dwóch emerytów, a odsetek osób, które ukończyły 80. rok życia wzrośnie aż 4,5-krotnie. Prognozy GUS wskazują zaś, że najgłębszy spadek przyrostu naturalnego będziemy mieć w latach 2025-2035. Polski system ochrony zdrowia będzie musiał zmierzyć się z tą tendencją.

„Jak pokazują prognozy długookresowe, wydatki na ochronę zdrowia będą miały tendencję wysoce wzrostową. Starzenie się społeczeństwa będzie tu istotną, choć nie jedyną determinantą wzrostu wydatków. Dodatkową presję będzie wywierać rozwój nowych technologii i oczekiwania społeczne wobec dostępu do nich. Konieczne są więc zmiany zarówno w finansowaniu, jak i w organizacji dostępu do nowoczesnego, efektywniejszego leczenia. Jest to istotne zwłaszcza w przypadku osób cierpiących na choroby przewlekłe, których w Polsce będzie coraz więcej” – powiedziała uczestnicząca w spotkaniu prof. Stanisława Golinowska z Instytutu Zdrowia Publicznego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Eksperci Grupy już w 2008 roku, w raporcie pt. „Dostęp Polskich Pacjentów do Innowacji w Ochronie Zdrowia”, zwracali uwagę, że w przypadku większości dziedzin medycyny do bogatszych krajów Europy Zachodniej, ale też Środkowo-Wschodniej, dzieli nas spory dystans. Według rankingu Euro Consumer Diabetes Index, dotyczącego jakości leczenia chorych na cukrzycę, Polska plasuje się dopiero na 25 miejscu (na 29 ocenianych państw). Jednym z ważniejszych problemów, na które zwracano uwagę, jest dostępność insulin i pomp insulinowych.

„Problem dostępności nowoczesnego leczenia dotyczy w zasadzie wszystkich chorób przewlekłych, choć warto podkreślić dokonujący się w tym obszarze stopniowy postęp (przykładem jest reumatoidalne zapalenie stawów)” – zaznaczają specjaliści z Grupy Roboczej. Tymczasem jest to niezwykle istotna kwestia, gdyż wiąże się z utrzymaniem lub podniesieniem odczuwanej jakości życia. Niska jakość życia wiąże się zaś zazwyczaj z podniesieniem kosztów leczenia i obciąża budżet państwa. Z badań wynika, że w Polsce średnie roczne koszty leczenia cukrzycy typu II wynoszą 2,48 mld złotych, a koszty obu typów tej choroby, z uwzględnieniem powikłań, to aż 6,36 mld złotych!

Dlatego eksperci coraz częściej zwracają uwagę, że poprawa jakości życia jest kluczowym wyzwaniem w kontekście starzejącego się społeczeństwa. Poddając się odpowiedniemu leczeniu, pracując i aktywnie funkcjonując, osoby przewlekle chore mogłyby być bowiem w pełni produktywne.

Innym problemem, z którym często borykają się polscy lekarze, jest zbyt późne diagnozowanie chorób. Przykładem jest rak jelita grubego, który w około 60-70 proc. przypadków rozpoznawany jest dopiero w III i IV stopniu zaawansowania. W rezultacie tylko poniżej 20 proc. chorych ma szansę na wyleczenie.

„Zdajemy sobie sprawę z trudności ekonomicznych związanych ze zwiększeniem dostępu do innowacyjnych, efektywnych, ale relatywnie droższych metod leczenia oraz diagnozowania. Należy jednak pamiętać, że w kontekście starzenia się naszego społeczeństwa jest to po prostu konieczność. W przeciwnym wypadku koszty społeczne, które poniesiemy jutro, znacznie przerosną wydatki, które musimy ponieść dziś, żeby im zapobiec” – powiedział prof. Andrzej Rychard ze Szkoły Nauk Społecznych Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Jego zdaniem, chodzi o to, by ludzie z chorobami przewlekłymi mogli jak najdłużej być produktywnymi członkami społeczeństwa. „Nie do przecenienia jest tu rola Agencji Oceny Technologii Medycznych, jako że korzystanie z nowych technologii powinno być sterowane w taki sposób, by maksymalizować korzyści społeczne przy jednoczesnej kontroli wydatków” – dodałprofesor.

***

Grupa Robocza na Rzecz Innowacji w Opiece Zdrowotnej została powołana w 2007 roku. Zrzesza naukowców i ekspertów Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej oraz przedstawicieli publicznej i prywatnej służby zdrowia, a także producentów leków i sprzętu medycznego.

Celem Grupy jest analiza i ocena dostępu do innowacji w polskim systemie ochrony zdrowia oraz opracowanie rozwiązań systemowych, które pozwolą na zwiększenie tego dostępu w skali porównywalnej do innych krajów Unii Europejskiej. Działalność organizacji jest wspierana ze środków otrzymanych z Pharmaceutical Research and Manufacturers of America (PhRMA).

W wyniku dotychczasowej pracy Grupy powstał raport pt. „Dostęp polskich pacjentów do innowacji w ochronie zdrowia – analiza sytuacji i propozycje rozwiązań”, zawierający m.in. rekomendacje dla przedstawicieli administracji publicznej odpowiedzialnych za ochronę zdrowia w Polsce, pracowników służby zdrowia, mediów i ludzi nauki. Wdrożenie tych rekomendacji powinno, zdaniem ekspertów, pozwolić na zwiększenie dostępu do informacji oraz podniesienie poziomu świadomości o dostępie i działaniu nowoczesnych terapii medycznych, ich efektach i kosztach.

PAP – Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>