Wpływ hormonalnej terapii zastępczej na rozwój choroby naczyń wieńcowych.

Choroba niedokrwienna serca występuje u kobiet znacznie rzadziej niż u mężczyzn. Choć przyczynę tej różnicy upatruje się w ochronnym działaniu żeńskich hormonów płciowych, to jego mechanizm nadal jest niejasny. Na dobroczynną rolę hormonów wskazują m.in. dane epidemiologiczne – u kobiet w starszym wieku, u których wydzielanie hormonów płciowych maleje, ryzyko rozwoju tej choroby wzrasta. Wydawałoby się, że przyjmowanie hormonów egzogennych przez kobiety w okresie menopauzy mogłoby odwrócić tę negatywną tendencję, jednakże stosowanie hormonalnej terapii zastępczej w zapobieganiu choroby wieńcowej budzi wiele kontrowersji.
Ostatnie badania wykazały bowiem brak jasnych korzyści sercowo-naczyniowych hormonalnej terapii zastępczej u pacjentek w starszym wieku.

Dlatego celem wieloośrodkowego, prospektywnego badania Women’s Ischemia Syndrome Evaluation (WISE) organizowanego przez National Heart, Lung, and Blood Institute była analiza związku między momentem wprowadzenia hormonalnej terapii zastępczej, a zaawansowaniem choroby niedokrwiennej serca ocenianym w badaniu angiograficznym naczyń wieńcowych i występowaniem incydentów sercowo-naczyniowych u kobiet w okresie menopauzy*. Autorzy zwrócili szczególną uwagę na wiek pacjentek i czas wprowadzenia leczenia hormonalnego.

Za istotną zmianę w tętnicach wieńcowych przyjęto zwężenie co najmniej 70%. Za incydenty sercowo-naczyniowe uznano: śmiertelność spowodowaną zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca i udar mózgu.

Autorzy badania przeanalizowali 654 przypadki kobiet w okresie menopauzy. Włączenie do badania poprzedziły: ocena menopauzy oraz jej przyczyna (naturalna wynikająca ze starzenia się organizmu, bądź związana z usunięciem narządów rodnych), stosowanie hormonalnej terapii zastępczej ze szczególnym uwzględnieniem wieku chorych i momentu jej wprowadzenia oraz ocena stanu naczyń wieńcowych w badaniu koronarograficznym. Pacjentki zakwalifikowane do programu obserwowano przez 6 lat.

Badanie wykazało, że u kobiet, które kiedykolwiek przyjmowały hormonalną terapię zastępczą, znacznie rzadziej występowały istotne zwężenia w tętnicach wieńcowych w porównaniu z pacjentkami, które nigdy na tej terapii nie były (OR 0.41).

Co więcej, u kobiet w okresie menopauzy naturalnej, które rozpoczęły przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej przed 55. rokiem życia, odnotowano niższy wskaźnik określający ciężkość choroby naczyń wieńcowych, obliczany na podstawie zwężeń w naczyniach obwodowych serca, w porównaniu z kobietami, które nigdy nie stosowały hormonalnej terapii zastępczej. (p<0.0001).

Natomiast wprowadzenie hormonalnej terapii zastępczej po 55. roku życia nie miało ochronnego wpływu na stan naczyń wieńcowych (p=0.12). Dodatkowo hormonalna terapia zastępcza wiązała się z mniejszą liczbą incydentów sercowo-naczyniowych, choć tylko w grupie kobiet w okresie menopauzy naturalnej.

Autorzy badania wykazali, że wprowadzenie hormonalnej terapii zastępczej u kobiet w okresie menopauzy naturalnej przed 55. rokiem życia może korzystnie wpłynąć na spowolnienie rozwoju zmian miażdżycowych w naczyniach wieńcowych prowadzących do choroby niedokrwiennej serca.

* Timing of Hormone Therapy, Type of Menopause, and Coronary Disease in Women. Menopause. 2011;18(9):943-950.

Opr.: dr n. med. Maciej Chałubiński

Maciej Chałubiński/Rynek Zdrowia

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>