Wirusowe zapalenie wątroby.(1)

Z zapaleniem najczęściej kojarzy się przeziębienie i gorączka. Myślimy wtedy o zapaleniu zatok, gardła, płuc, oskrzeli. To jednak zbytnie uproszczenie. Zapalenie jest złożonym procesem związanym z przekrwieniem, upośledzeniem funkcji, obrzękiem i często bolesnością różnych narządów.

Objawy chorobowe zależą od tego, gdzie proces zapalny się toczy, jakie tkanki są nim objęte.
O zapaleniu wątroby pisałem przy okazji wpływu alkoholu na ten narząd. W przypadku zapalenia wątroby najczęstszym czynnikiem zapalnym jest jednak wirus. Mówimy wówczas o wirusowym zapaleniu wątroby (wzw), popularnie zwanym żółtaczką zakaźną.
Tu od razu chcę wyjaśnić, że określenie ?żółtaczka? nie jest nazwą choroby, lecz objawem. Jeśli skóra ma wyraźnie żółte zabarwienie ? mówimy, że jest to żółtaczka. Jeśli ma normalny kolor ? mówimy o bezżółtaczkowym przebiegu choroby. Do żółtaczki (żółtego zabarwienia skóry) może dochodzić w różnych schorzeniach wątroby: np. w utrudnieniu odpływu żółci poprzez zatkanie przewodów żółciowych kamieniem czy guzem ? jest to żółtaczka mechaniczna (mechaniczne zablokowanie odpływu żółci), jeśli czynnikiem jest wirus powodujący zapalne uszkodzenie komórek wątrobowych ? mamy do czynienia z żółtaczką zakaźną (infekcyjną).
Wirusowe zapalenie wątroby może być spowodowane przez różnie wirusy. Nazwano je dużymi literami alfabetu: A, B, C, D, E, F, G.
Dawniej znano tylko dwa wirusy: A i B.
Wirus A (HAV ? Hepatitis A Virus) ? przenoszony jest drogą pokarmową ? stąd tzw. żółtaczka zakaźna pokarmowa. W większości przypadków przebiega w sposób prawie bezobjawowy i chociaż w badaniu sprzed kilkunastu lat stwierdzano u ponad 95% osób w wieku powyżej 35 lat swoiste przeciwciała świadczące o przechorowaniu, to jedynie u części z nich obserwowało się klasyczne żółte zabarwienie skóry i wyraźne objawy chorobowe. Ten rodzaj wirusowego zapalenia wątroby nie pozostawiał trwałych następstw, stąd nie był tak niebezpieczny.
Drugi wirus ? B (HBV ? Hepatitis B Virus) powoduje tzw. żółtaczkę zakaźną wszczepienną (przenosi się drogą krwiopochodną ? poprzez skaleczenia narzędziem zainfekowanym wirusem, przy zabiegach chirurgicznych, przetaczaniu krwi). Do zakażenia tym wirusem wystarczą tak mikroskopijne ilości krwi, że można się zarazić np. w czasie współżycia seksualnego poprzez mikrouszkodzenia błony śluzowej, całkowicie niewidoczne gołym okiem.
Przebycie wirusowego zapalenia wątroby typu B może pozostawiać trwałe, niekiedy naprawdę groźne następstwa. Nawet jeśli organizm wyeliminuje wirusa (nie stwierdza się we krwi antygenu tego wirusa ? HBs), to i tak geny wirusa pozostają do końca życia połączone z genami komórek wątrobowych, co predysponuje do większego prawdopodobieństwa zachorowania na marskość czy raka wątroby.
Na szczęście istnieje szczepionka, która w dość skuteczny sposób chroni przed zakażeniem tym typem wirusa. Z całą pewnością spotkali się Państwo ze wskazaniami wykonania cyklu szczepień przeciw wzw B przed planowanymi zabiegami operacyjnymi, stosowanymi po to właśnie, by zminimalizować możliwość zarażenia.
Podobnie szczepi się już w dzieciństwie przeciwko wzw A, w związku z czym choroba ta jest obecnie prawie nie spotykana.
W późniejszym czasie zaczęto rozpoznawać wirusowe zapalenia wątroby spowodowane innym wirusem, którego nie można było początkowo wyizolować. Wiadomo było tylko, że nie jest to ani wirus A, ani B ? stąd nazywano ten rodzaj wzw nie-A, nie-B. Później dopiero zidentyfikowano wirusy pozostałe (C, D, E, F czy G).
Okazuje się, że oprócz tych typowych dla zapalenia wątroby wirusów, mogą nas zakażać nietypowo wirusy innych rodzajów. Powodują one schorzenia różnych tkanek i narządów, ale mogą zajmować także wątrobę, powodując w niej odczyn zapalny.
Do nich należą wirusy cytomegalii (CMV), mononukleozy (EBV), opryszczki (HSV), ospy wietrznej i półpaśca (VZV).
Najgroźniejszym z typowych wirusów powodujących wzw jest wirus C (HCV). O zakażeniu tym wirusem ? w następnym odcinku.

Dr n. med. Zbigniew Martyka
Źródło 10/28
Autor: Dr n. med. Zbigniew Martyka publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl . Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>