Naukowcy potrafią oszukać zegar biologiczny.

Brytyjscy badacze zidentyfikowali mechanizm, który przyspiesza dostosowanie zegara biologicznego do nowych warunków – zawiadamia czasopismo „Current Biology”. Pracownicy Uniwersytetu w Manchesterze (Wielka Brytania) odkryli, że zablokowanie działania enzymu o nazwie kinaza kazeinowa CK1 epsilon pozwala na szybszą adaptację organizmu do zmienionych warunków otoczenia, co może w przyszłości ułatwić życie ludziom pracującym na zmiany, bądź odczuwającym dolegliwości związane z nagłą zmianą strefy czasowej (ang. jet lag). Czytaj dalej

Problemy z zegarem biologicznym sprzyjają procesom zapalnym.

Zaburzenia rytmu snu i czuwania zaburzają procesy zachodzące w komórce i sprzyjają chorobom związanym z przewlekłym procesem zapalnym – informuje pismo „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS).
O tym, że osoby pracujące na nocną zmianę są bardziej narażone na otyłość, cukrzycę czy nowotwory naukowcy wiedzieli już od dawna. Teraz zespół prof. Indera Vermy z Salk Institute (USA) mierząc ekspresje mediatorów zapalnych w podwzgórzu myszy znalazł prawdopodobny molekularny mechanizm zależności pomiędzy zaburzeniami rytmu okołodobowego a wzmożonymi reakcjami zapalnymi.
Okazało się, że nieobecność mającego kluczowe znaczenie dla zegara biologicznego kryptochromu (CRY) prowadzi do uaktywnienia się systemu sygnalizacyjnego, który podnosi poziom substancji zapalnych w organizmie (cytokin). Chodzi zwłaszcza o interleukinę 6 oraz TNF-alfa. W rezultacie pojawia się przewlekły proces zapalny o niewielkim nasileniu. Czytaj dalej

Praca na zmiany jest związana z ryzykiem zawału i udaru.

Osoby, które pracują na zmiany, są bardziej narażone na groźne zaburzenia pracy układu krążenia, mogące prowadzić do zawału serca czy udaru mózgu – wynika z pracy, którą publikuje internetowe wydanie “British Medical Journal”.
Jak przypominają naukowcy, od dawna wiadomo, że praca na zmiany zaburza zegar biologiczny, rozregulowuje sen i zwiększa ryzyko różnych schorzeń – od nadciśnienia tętniczego, przez zaburzenia lipidowe (zbyt wysoki poziom cholesterolu) po cukrzycę. Niektóre badania sugerują nawet, że jest związana z wyższym prawdopodobieństwem zachorowania na raka piersi.
Naukowcy z Kanady, Norwegii i Szwecji przeanalizowali dane zebrane w 34 różnych badaniach, które dotyczyły związku pracy na zmiany z ryzykiem zawału serca i udaru mózgu. Łącznie objęto nimi ponad 2 mln osób. Czytaj dalej

Szyby, które poprawiają samopoczucie.

Przepuszczająca więcej niebieskiego światła powłoka na szybach może poprawiać nastrój osób przebywających w oszklonym w ten sposób pomieszczeniu – informuje strona internetowa Fraunhofer Institute.
Światło dzienne działa na nasz zegar biologiczny i pobudza mózg. Dlatego naukowcy z niemieckiego Fraunhofer Institute opracowali powłokę, która poprawia przenikanie światła przez szkło – zwłaszcza światła o barwie wpływającej na naszą równowagę hormonalną.
Większość ludzi lubi przestronne i dobrze oświetlone pomieszczenia, czuje się dobrze w świetle. Jednak nie każdy mieszka i pracuje w takich warunkach, a stosowane dla poprawy izolacyjności i ochrony przed słońcem powłoki nie poprawiają sytuacji – nie zostały zoptymalizowane, aby przepuszczać światło wpływające na naszą równowagę hormonalną – raczej je odbijają. Czytaj dalej

Kto rano wstaje, ten nie ma społecznego długu czasowego.

W porównaniu do nocnych marków, ludzie będący rannymi ptaszkami są zdrowsi i bardziej zadowoleni z życia. Psycholodzy z Uniwersytetu w Toronto przekonują, że dzieje się tak, bo łatwiej im się przystosować do typowego rozkładu dnia.
Kanadyjczycy ujawnili, że sowy są bardziej podatne na tzw. społeczny dług czasowy (od ang. social jet lag), przy którym tykanie zegara biologicznego danej osoby nie jest zsynchronizowane z jej aktywnością społeczną, czyli zegarem społecznym. Zestrojone pod każdym względem skowronki czują się za to bardziej wybudzone, czujne, szczęśliwsze i zmotywowane do działania. Ich układ odpornościowy także działa lepiej. Wcześniejsze badania wykazały, że młodsi ludzie typu porannego są szczęśliwsi od rówieśników, którzy wstają późno. Najnowsze badania akademików z Toronto pokazały, że podobnie dzieje się w przypadku starszych osób. Najbardziej interesujące jest dla mnie to, że wyniki sugerują, że silniejsza tendencja starszych ludzi do wczesnego wstawania częściowo odpowiada za ich lepszy, w porównaniu do młodszych dorosłych, nastrój – ujawnia doktorantka Renee Biss. Wniosek jest taki, że bez względu na wiek skowronki twierdzą, że czują się szczęśliwsze od sów. Czytaj dalej

Podatność na infekcje zależy od pory dnia

Podatność na infekcje zależy od pory dnia
W zależności od pory dnia inaczej reagujemy na zakażenia. Pismo „Immunity” informuje, że odkryto białko układu immunologicznego, którego poziom zmienia się w zależności od pory dnia, a wraz z nim podatność na infekcje.

Z wcześniejszych badań było wiadomo, że nasze dolegliwości nasilają się i słabną jak w zegarku. W rytm zegara biologicznego zmienia się aktywność organizmu. Temperatura ciała jest najniższa między 2.00 a 4.00 nad ranem, wtedy gdy sen jest zwykle najgłębszy. Ciepłota ciała wzrasta rano, zanim się rozbudzimy. A przed końcem nocnego odpoczynku szybko rośnie ilość hormonów we krwi.

Z badań specjalistów Yale University School of Medicine wynika, że podobnie jest z naszą odpornością. Podejrzewano to już wcześniej, ale dopiero teraz udało się wyjaśnić jaki jest tego mechanizm. Czytaj dalej

Zaburzenie zegara biologicznego przyspiesza neurodegenerację.

Zaburzenie działania zegarów biologicznych (rytmów okołodobowych) prowadzi do przyspieszonej neurodegeneracji, utraty funkcji motorycznych oraz przedwczesnej śmierci. Dotąd naukowcy zmagali się z dylematem w rodzaju jajka i kury, bo nie było wiadomo, czy problemy z zegarami biologicznymi są wynikiem, czy przyczyną chorób neurodegeneracyjnych, np. alzheimeryzmu czy choroby Huntingtona. Podczas eksperymentów wykazaliśmy, że nasilenie [akceleracja] problemów zdrowotnych następowało zarówno w ramach podejścia środowiskowego, jak i genetycznego – opowiada Kuntol Rakshit. Czytaj dalej

Bezpieczniej opalać się z rana.

Nasz zegar biologiczny jest tak nastawiony, że opalanie we wczesnych godzinach rannych pozwala lepiej regenerować podrażnioną przez słoneczne promienie skórę – informuje „New Scientist”. Zespół Aziza Sancara z University of North Carolina w Chapel Hill odkrył, że biologiczny rytm dobowy myszy utrudnia im naprawę uszkdzeń DNA spowodowanych przez promieniowanie UV, na którego wpływ wystawione były o poranku. Myszy zostały umieszczone na 25 tygodni pod lampą emitująca promieniowanie UVB trzy razy w tygodniu. Część gryzoni naświetlano tylko wczesnym rankiem, pozostałe – w 12 godzin później. Wśród myszy naświetlanych o poranku pięć razy częściej występowały nowotwory skóry. Czytaj dalej

Zepsuty zegar prowadzi do choroby.

Kiedyś wydawało się, że rozregulowane rytmy biologiczne w depresji, zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych czy różnego rodzaju uzależnieniach, które prowadzą do zmiany cyklu snu i czuwania czy rytmów hormonalnych, to skutek procesu patologicznego leżącego u podłoża choroby. Najnowsze analizy wskazują jednak, że tak naprawdę mogą one być przyczynami i najpierw szwankuje zegar biologiczny, a dopiero później pojawiają się zaburzenia neuropsychiatryczne.
Jerome S. Menet i prof. Michael Rosbash z Brandeis University dokonali przeglądu badań na ten temat, m.in. na myszach funkcjonujących na symulowanych nocnych zmianach. Analizowali aktywność zegarów komórkowych w różnych częściach mózgu. Okazało się, że zmieniła się ona w obrębie hipokampa, który jest zaangażowany m.in. w procesy pamięciowe, oraz odpowiadającego za emocje ciała migdałowatego. Czytaj dalej

Zegar biologiczny reguluje aktywność płytek.

Specjaliści z Brigham and Women’s Hospital (BWH) zademonstrowali, że działanie płytek krwi jest koordynowane przez wewnętrzny zegar biologiczny. To on prowadzi do szczytu aktywacji trombocytów, który odpowiada porannemu szczytowi zdarzeń sercowo-naczyniowych, np. zawałów serca i udarów. Choroby sercowo-naczyniowe są nadal najważniejszą przyczyną zgonów w krajach rozwiniętych. Wiemy, że większość zdarzeń sercowo-naczyniowych nie występuje losowo, ale zdarza się częściej rano. Zrozumienie przyczyn leżących u podłoża porannego szczytu pozwoli skupić się na konkretnym mechanizmie i zmniejszyć ryzyko ? podkreśla dr Frank Scheer. Czytaj dalej

Lek na zespół nagłej zmiany strefy czasowej.

Amerykańscy naukowcy wyizolowali związek, który może się stać lekarstwem na zespół nagłej zmiany strefy czasowej (ang. jet lag syndrome). Dr Steve Kay z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego tłumaczy, że w zwykłych warunkach wszystkie zegary dobowe stanowią symfonię biologicznych rytmów we wszystkich ludzkich narządach. Nadrzędny zegar biologiczny (endogenny oscylator) znajduje się w mieszących się w podwzgórzu parzystych jądrach nadskrzyżowaniowych (SCN, od łac. suprachiasmatici nuclei). Kontroluje on rytmy snu i czuwania oraz zmiany w temperaturze ciała. Układ sercowo naczyniowy ma swój własny zegar, który wpływa na ciśnienie krwi. Pozostałe oscylatory regulują inne rytmy metaboliczne; w trzustce np. produkcję insuliny w komórkach beta wysepek Langerhansa. Czytaj dalej

Nocne oświetlenie sprzyja rozwojowi raka.

Od jakiegoś czasu badania wskazywały, że istnieje związek pomiędzy nocnym oświetleniem a zachorowalnością na nowotwory, winne są tu zarówno mocne żarówki, świecące w naszych mieszkaniach, jak i nocne oświetlenie miasta, zwane ?zanieczyszczeniem świetlnym”. Eksperymenty izraelskich naukowców z University of Haifa potwierdzają tę zależność. Osoby wyeksponowane na nocne oświetlenie znacznie częściej zapadają na raka prostaty (w przypadku mężczyzn) lub piersi (w przypadku kobiet). Domniemanym mechanizmem wiążącym nocne światło z nowotworami są zakłócenia w produkcji melatoniny, hormonu wydzielanego przez szyszynkę podczas okresów braku światła. Melatonina reguluje sen, ale pełni także inne funkcje regulacyjne w naszym organizmie. Czytaj dalej

Zegar biologiczny.

Zaburzenie rytmu dobowego może prowadzić do problemów ze snem, zwiększa też ryzyko wystąpienia różnych chorób, w tym nowotworów. Pracę zegara biologicznego reguluje zestaw genów, a ich działanie można śledzić, ustalając stężenie matrycowego RNA (mRNA). Dotąd śledzenie ekspresji tych genów było dość trudne, ale dzięki wygodnej, rzetelnej i nieinwazyjnej metodzie japońskich naukowców wszystko powinno się zmienić. Wystarczy kilka włosów z głowy bądź z brody. Makoto Akashi z Yamaguchi University i inni odkryli, że odpowiednia ilość materiału, czyli komórek mieszków, znajduje się w 5 włosach z głowy i 3 z brody. Zespół przetestował technikę na pracownikach zmianowych, którzy na przestrzeni 3 tygodni co 7 dni rozpoczynali tygodniową zmianę nocną bądź dzienną. Okazało się, że choć w każdym tygodniu wzorce snu przesuwały się mniej więcej o 7 godzin, zegar biologiczny cofał się lub przyspieszał co najwyżej o 2 godziny. Czytaj dalej

Wzrost libido w rytmie zegara biologicznego.

Kobiety, których płodność obniża się, mają większą ochotę na seks – twierdzą amerykańscy psycholodzy, których badania opublikowane zostały w piśmie „Personality and Individual Differences”.
W czasach, gdy coraz więcej pań przekłada decyzję o urodzeniu dziecka na później, naukowcy postanowili sprawdzić, jak tykanie zegara biologicznego wpływa na ich życie seksualne. Okazało się, że mimo zmniejszania się szans na posiadanie potomstwa, mózg kobiet nie daje za wygraną i pobudza ich libido. Zespół psychologów z Uniwersytetu Teksasu w Austin przeprowadził ankiety wśród 827 kobiet podzielonych na trzy grupy: wysokiej płodności (18 – 26 lat), niskiej płodności (27 – 45 lat) i grupę w wieku menopauzalnym (więcej niż 46 lat). Czytaj dalej

Rozregulowany zegar oznacza cukrzycę.

Trzustka ma swój własny zegar molekularny. Specjaliści z Northwestern University wykazali, że reguluje on produkcję insuliny w komórkach beta wysepek Langerhansa. Jeśli jego praca ulega zaburzeniu, pojawia się cukrzyca (Nature). Wspomniany zegar biologiczny kontroluje rytmiczne działania białek i genów zaangażowanych w wydzielanie insuliny. Zdobyliśmy pierwszy dowód na to, jak zegar biologiczny może wpływać na rozwój cukrzycy. Biologiczne programy, który pozwalają zwierzętom pozyskiwać energię ? podobnie jak fotosynteza u roślin ? pozostają pod kontrolą zegara. Nasze odkrycia pomogą wykryć przyczyny anomalii glukozowych, ale jeszcze dużo musimy się nauczyć ? wyjaśnia dr Joe Bass z Weinberg College of Arts and Sciences. Czytaj dalej

Brak światła dziennego o poranku opóźnia zasypianie.

Niedobory światła o poranku opóźniają zasypianie u nastolatków i mogą się przyczyniać do niedoborów snu – wynika z badań, o których informuje pismo „Neuroendocrinology Letters”. Naukowcy z Rensselaer Polytechnic Institute’s Lighting Research Center (LRC) w Troy w stanie Nowy Jork przeprowadzili badania w grupie 11 dwunastolatków z gimnazjum w Chapel Hill (Północna Karolina). W godzinach porannych zakładali im okulary zatrzymujące światło o krótkich falach (tj. niebieskie). Po 5 dniach doświadczenia młodzi ludzie zaczęli zasypiać pół godziny później niż na początku. Czytaj dalej

Nadciśnienie ma związek z zaburzeniem zegara biologicznego.

Gen, którego zaburzenia stanowią czynnik ryzyka dla nadciśnienia pozostaje pod kontrolą dobowego cyklu światła i ciemności – informują naukowcy z Japonii na łamach pisma „Nature Medicine”. Ich praca sugeruje związek pomiędzy zaburzeniami rytmu zegara biologicznego i chorobą sercowo-naczyniową. Nieprawidłowości w działaniu zegara biologicznego – 24 godzinnego cyklu, który kontroluje większość procesów fizjologicznych większości organizmów żywych – leżą u podstaw wielu chorób. Poznano już wiele genów, które są niezbędne dla prawidłowego działania zegara. Przykład stanowią geny kodujące cząsteczki o nazwie kryptochromy, wiadomo że myszy ich pozbawione mają zaburzenia cyklu dobowego. Czytaj dalej

Dobra dieta reguluje zegar biologiczny.

Liczne badania prowadzone w ostatnich dekadach potwierdzają, że wiele czynności, takich jak transkontynentalne podróże samolotem, mogą zaburzać działanie zegara biologicznego. O skutecznych metodach przywracania jego działania (oczywiście, mowa tu o sposobach innych niż po prostu czekanie) wiadomo jednak niewiele. Jak się jednak okazuje, przynajmniej niektóre cykle biologiczne organizmów ssaków można z łatwością regulować za pomocą… odpowiedniego odżywiania. Czytaj dalej