Trudno przewidzieć, gdzie mózg przetwarza mowę.

Leworęczność lub praworęczność u poszczególnych ludzi nie daje wystarczającej wiedzy, żeby orzec, w której półkuli ich mózgu przetwarzane są dane językowe – donoszą naukowcy z Francji na łamach „Public Library of Science ONE”. Od dawna pokutowało przekonanie, że jeżeli jesteśmy leworęczni, to z pewnością w prawej półkuli mózgu przetwarzane są dane językowe, a jeżeli praworęczni, to na odwrót. Zdaniem naukowców francuskich z Groupe d’Imagerie Neurofonctionnelle (Grupa Obrazowania Neurofunkcjonalnego), zrzeszającej kilka ośrodków naukowych, taka zależność wcale nie jest konieczna. Czytaj dalej

Nie jesteś łasy na nagrody – nie rzucisz palenia.

W przypadku niektórych palaczy popularne metody rzucania papierosów dają bardzo dobre rezultaty, na innych nie działają wcale. Naukowcy z Penn State University w Pensylwanii ustalili, jaki rejon mózgu odpowiada za taki stan rzeczy. Okazuje się, że jest nim tzw. układ nagrody, a konkretnie jego obniżona aktywność. Wyniki badań opublikowano w piśmie „Cognitive, Affective and Behavioral Neuroscience”.
Naukowcy obserwowali mózgi 44 pozbawionych nikotyny palaczy (w wieku od 18 do 45 lat) za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI). Były to osoby, które przez ostatnich 12 miesięcy wypalały co najmniej 10 papierosów dziennie. Wszystkim uczestnikom nakazano powstrzymanie się od palenia tytoniu i używania wszelkich produktów zawierających nikotynę przez 12 godzin przed rozpoczęciem eksperymentu. Czytaj dalej

Skojarzenia smakowe angażują emocjonalnie mózg.

Zwroty, w których pojawiają się słowa kojarzące się ze smakami, angażują emocjonalnie nasz mózg – informują naukowcy na łamach „Journal of Cognitive Neuroscience”. Słowa typu „słodki” bardziej uaktywniają mózg niż słowa typu „miły” – dowodzą naukowcy z Princeton University (USA) i Freie Universitaet w Berlinie. Określenia typu „słodki głos” czy „kwaśna mina” są nam tak dobrze znane, że raczej nie myślimy o nich jako o metaforach. Okazuje się jednak, że nasz mózg kojarzy te przenośne określenia ze smakami, do których się one odnoszą i reaguje intensywniej niż w przypadku określeń bardziej abstrakcyjnych o tym samym znaczeniu. Metafory związane ze smakami aktywizują emocjonalne obszary naszego mózgu. Czytaj dalej

Obszar w mózgu odpowiedzialny za kontakty społeczne.

Zidentyfikowano obwód mózgowy odpowiedzialny za skłonność do podejmowania interakcji społecznych z nowymi osobnikami. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Cell”. Badacze z Uniwersytetu Stanforda (USA) wykazali, że pobudzenie komórek nerwowych znajdujących się w brzusznym polu nakrywki śródmózgowia (ventral tegmental area) powoduje u myszy natychmiastowy wzrost gotowości do nawiązania kontaktu z obcym gryzoniem. Tymczasem zablokowanie neuronów obecnych w tym rejonie skutkuje zupełną utratą zainteresowania przybyszem.
Przy wykorzystaniu nowatorskich technik badawczych, jak optogenetyka, czy fotometria włókien, naukowcy byli w stanie prześledzić, w jaki sposób dochodzi do wzbudzenia, bądź zahamowania pragnienia kontaktu z innymi. Okazało się, że główną rolę w tym procesie odgrywa system dopaminergiczny układu nagrody w mózgu. Czytaj dalej

Bezsenność otwiera wrota neurotoksynom.

Chroniczny brak snu może sprawiać, że pewne neurotoksyczne cząsteczki, które zazwyczaj krążą we krwi, zaczynają być transportowane do ośrodkowego układu nerwowego i zaburzają funkcje neuronów – ustalili badacze z Meksyku. Im dłużej utrzymuje się bezsenność, tym więcej powstaje „wrót” dla szkodliwych związków i tym bardziej pogarsza się stan mózgu. Prof. Beatriz Gómez González z Mexican Metropolitan Autonomous University (UAM) wyjaśniła, że zjawisko to jest wynikiem zmian w części ośrodkowego układu nerwowego, zwanej barierą krew-mózg (ang. blood–brain barrier, BBB). BBB jest to bariera pomiędzy naczyniami krwionośnymi a tkanką nerwową, której celem jest ochrona układu nerwowego przed szkodliwymi czynnikami. Inną jej funkcją jest umożliwianie selektywnego transportu substancji z krwi do płynu mózgowo-rdzeniowego. Czytaj dalej

Zakwestionowano istnienie wolnej woli.

Przypadkowe wahania impulsów elektrycznych w mózgu mogą wpływać na naszą zdolność do podejmowania decyzji – informuje „Journal of Cognitive Neuroscience”. Rezultaty najnowszych badań naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego (USA) wskazują na to, że decyzje człowieka można przewidzieć na podstawie obserwacji wzoru impulsów elektrycznych w mózgu w momencie bezpośrednio poprzedzającym dokonanie wyboru. Oznacza to, że nasze decyzje, które chcielibyśmy postrzegać jako świadome i niezależne, są w rzeczywistości zdeterminowane przez przypadkową aktywność mózgu. Czytaj dalej

Naturalny mechanizm pozwoli regenerować neurony?

Dotychczas sądzono, że raz zniszczone neurony nie odrastają. Tymczasem naukowcy z Duke University twierdzą, że zidentyfikowali nowy typ neuronów, które zwiększają aktywność pobliskich neuronalnych komórek macierzystych. Co prawda to wstępne badania, ale jeśli przypuszczenia się potwierdzą, możemy być świadkami olbrzymiego postępu w medycynie. Uczeni z Duke’a odkryli, że neurony te po stymulacji uwalniają molekułę acetylotransferazy choliny (ChAT), która jest wykorzystywana podczas produkcji acetylocholiny. Gdy uczeni zwiększyli poziom stymulacji neuronów okazało się, że pobliskie komórki macierzyste zaczęły odnotowywać obecność ChAT. Czytaj dalej

Leki w sprayu zamiast tabletek.

Możliwe, że już niedługo leki w aerozolu zastąpią tradycyjne tabletki w leczeniu różnych dolegliwości, a szczególnie chorób mózgu – zawiadamia „International Journal of Pharmaceutics”. Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Danii zaobserwowali, że naturalny polimer cukrowy umożliwia przenikanie leków przez błonę śluzową nosa, a ponadto potrafi dostarczyć medykamenty w odpowiednie miejsce i tam je uwolnić. Eliminuje to jeden z podstawowych problemów napotykanych przez badaczy na drodze do stworzenia leczniczych aerozoli. Czytaj dalej

Fale mózgowe alfa ważniejsze niż przypuszczano.

Fale alfa, emitowane przez nasz mózg, spełniają więcej funkcji niż dotąd przypuszczano. Prawdopodobnie wyznaczają również mózgowi listę zadań do wykonania – informuje pismo „Trends in Neuroscience”. Rejestrowane za pomocą elektroencefalografu (EEG) fale mózgowe są świadectwem elektrycznej aktywności mózgu. Typy fal odzwierciedlają różne stany aktywności mózgu. I tak np. fale beta są typowe dla codziennych czynności, pracy umysłowej czy percepcji, fale gamma towarzyszą funkcjom motorycznym, a fale delta – stanowią świadectwo najgłębszego snu. Z kolei fale alfa pojawiają się podczas stanu odprężenia, najczęściej tuż przed zaśnięciem i zaraz po przebudzeniu. Czytaj dalej

Altruizm i egoizm mieszczą się w różnych częściach mózgu.

Altruizm i egoizm, dwie postawy stanowiące fundament relacji społecznych, wiążą się z aktywnością odmiennych obszarów mózgu – dowodzą włoscy naukowcy na łamach pisma „NeuroImage”. Eksperymenty przeprowadzili w rzeczywistości wirtualnej. Zachowania prospołeczne są podstawą więzi międzyludzkich, zarówno w relacjach indywidualnych, jak i w kontekście całego społeczeństwa. Rozwój społeczny ma z kolei wpływ na rozwój ludzkiego mózgu. Problem w tym, że altruistyczne zachowania przejawiają się bardzo różnie w zależności od osoby. Co więcej, u tego samego człowieka mogą one w różnych momentach ujawniać się w różnym nasileniu. Czytaj dalej

Mózg lepiej odpoczywa dzięki medytacji.

W trakcie swobodnej medytacji nasz mózg bardziej odpoczywa niż podczas zwykłego relaksu – dowodzą naukowcy na łamach pisma „Frontiers in Human Neuroscience”. Medytację traktuje się jako doskonały sposób na uspokojenie myśli i emocji. Okazuje się, że specyficzny rodzaj medytacji pozwala na lepszy odpoczynek mózgu niż zwykły relaks – dowodzą neurolodzy z Norwegii i Australii. Czytaj dalej

Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego zapobiega utracie wzroku.

Naukowcy odkryli, że ciśnienie płynu otaczającego mózg odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania naszych oczu. Może to być przełom w leczeniu niektórych chorób narządu wzroku, np. jaskry, która jest drugą co do częstości występowania przyczyną ślepoty na świecie. Autorami badania są specjaliści z Uniwersytetu w Melbourne (Australia), a jego wyniki zaprezentowano podczas dorocznej konferencji Association for Research in Vision and Ophthalmology (ARVO), która odbywała się w minionym tygodniu w Orlando na Florydzie (USA). Czytaj dalej

Genowa terapia głuchoty.

Dzięki wstrzyknięciu niegroźnego wirusa wyposażonego w odpowiedni gen ma być możliwe przywracanie słuchu – informuje „New Scientist”.
Wpadające do ucha fale dźwiękowe wprawiają w drgania błonę bębenkową. Trzy małe kostki przekazują te drgania do ucha wewnętrznego, w którym znajdują się tysiące komórek rzęsatych, tworzących tak zwany narząd Cortiego. Fale dźwiękowe działają na komórki rzęsate, powodując otwarcie kanałów jonowych na ich powierzchni, co pozwala wpływać do wnętrza neuroprzekaźnikom. To wyzwala aktywność elektryczną neuronów ślimakowych, przekazujących informację do mózgu. Czytaj dalej

Polscy naukowcy odsłonili kolejną tajemnicę Alzheimera.

Grupa kierowana przez polskich naukowców dokonała kolejnego kroku na drodze do lepszego zrozumienia choroby Alzheimera. Jest on związany z interakcjami, jakie zachodzą między charakterystycznymi dla tego schorzenia złogami beta-amyloidu w mózgu a białkami prionowymi. Artykuł przedstawiający omawiane badanie pojawił się w najnowszym numerze pisma „ACS Chemical Neuroscience”. Czytaj dalej

Elektryczne halucynacje.

Pobudzenie odpowiedniego regionu mózgu sprawiało, że 22 latek czuł się przeniesiony do pizzerii lub na stację kolejową – informuje „The Journal of Neuroscience”. Pierre Mégevand i jego koledzy z Feinstein Institute for Medical Research w Manhasset (stan Nowy Jork) chcieli się dowiedzieć, gdzie w ludzkim mózgu przechowywane są informacje dotyczące miejsc i lokalizacji. O pomoc poprosili 22-letniego mężczyznę, leczonego z powodu epilepsji. W ramach terapii do jego mózgu wprowadzone zostały elektrody, rejestrujące aktywność elektryczną. Czytaj dalej

Białko, które kurczy mózg w depresji.

Białko, które uszkadza mielinową osłonkę włókien nerwowych, może mieć znaczenie w leczeniu depresji – informuje „Nature Medicine”.
Pośmiertna analiza tkanki mózgowej wykazała, że u osób z ciężką depresją w korze i układzie limbicznym mózgu dochodzi do zaniku neuronów. Zdaniem naukowców zjawisko to może mieć związek z niektórymi objawami depresji, np. niezdolnością do odczuwania przyjemności. Czytaj dalej

Uzdeczka boczna odpowiedzialna za awersję do alkoholu.

Część międzymózgowia, zwana uzdeczką boczną (lateral habenula), pomaga regulować motywację do spożywania alkoholu i uczyć się na podstawie nieprzyjemnych doświadczeń z tą używką – informuje czasopismo „PLOS ONE”. Badacze z Uniwersytetu w Utah (USA) zaobserwowali, że myszy z dezaktywowaną uzdeczką boczną mają skłonność do nadużywania alkoholu. Gryzoni nie zniechęcają nawet przykre konsekwencje nadmiernego picia w postaci kaca. Czytaj dalej

Rozwojem mózgu i autyzmu steruje ta sama rodzina genów.

Ta sama rodzina genów, która pomogła rozbudować ludzki mózg, ma związek ze stopniem nasilenia objawów autystycznych – poinformowali naukowcy z Uniwersytetu Kolorado. Ich wnioski publikuje pismo „PLoS Genetics”. Rodzina genów jest zespołem genów powstałym z genu wyjściowego w wyniku jego duplikacji i zmian strukturalnych. Naukowcy skupili się na rodzinie tworzonej przez ponad 270 kopii segmentu DNA o nazwie DUF1220. Okazało się, że im więcej jego kopii występuje u osoby autystycznej, tym silniejsze są objawy zaburzenia. Czytaj dalej