Inteligencja zależy od genów, także u szympansów.

Niektóre szympansy są mądrzejsze od innych. Około połowy różnic w ich inteligencji zależy od genów, przekazywanych z pokolenia na pokolenie przez określone jednostki – twierdzą naukowcy w „Current Biology”. Genetyczne różnice między osobnikami mogą być kluczem do zrozumienia zdolności poznawczych u naczelnych i ich ewolucji – dodają autorzy badania. „W przypadku szympansów, podobnie jak u ludzi, geny mają znaczenie w kwestii zdolności poznawczych” – zauważa William Hopkins z Yerkes National Primate Research Center. – Nie znaczy to, że są one jedynym czynnikiem decydującym o zdolnościach poznawczych. Ich roli nie da się jednak zignorować”. Czytaj dalej

Wszystkie elektryczne ryby wykorzystują te same geny.

Węgorz elektryczny to tylko jeden z wielu gatunków ryb wytwarzających silne pole elektryczne. Okazuje się, że u wszystkich, nawet gdy ewoluowały niezależnie od siebie, mechanizm genetyczny wytwarzania pola elektrycznego jest taki sam – piszą naukowcy w „Science”. Elektryczne ryby od dawna interesowały ludzi. Egipcjanie próbowali nimi leczyć epileptyków, możliwości elektrycznych ryb znali również starożytni Grecy. Okazuje się, że narządy elektryczne wyewoluowały u ryb przynajmniej sześć razy na zasadzie równoległej ewolucji – dowodzą biolodzy pod kierunkiem prof. Michaela Sussmana z University of Wisconsin-Madison (USA). Kwestię równoległej ewolucji podnosił już Karol Darwin, ilustrując ją przykładem rybich narządów elektrycznych. Czytaj dalej

Eksperci: na zdrowie dzieci można wpływać jeszcze przed ich poczęciem.

Sposób odżywiania się kobiety w okresie ciąży i karmienia piersią oraz żywienie dziecka do około trzeciego roku życia ma ogromny wpływ na jego przyszłe zdrowie – przekonują eksperci. Istotne jest nawet to, jak odżywiona jest kobieta przed zajściem w ciążę. Ginekolog, położnik dr n. med. Grzegorz Południewski podkreślił w rozmowie z PAP, że o zdrowiu dziecka w większym stopniu niż geny decydują czynniki środowiskowe, w tym m.in. to, jak matka odżywia się w czasie ciąży, a nawet wcześniej – w tzw. okresie prekoncepcyjnym. Czytaj dalej

Geny mogą odpowiadać za objadanie się w nocy.

Mutacje w genach odpowiedzialnych za synchronizację pór jedzenia z porą snu mogą mieć związek z odczuwaniem nienasyconego głodu w nocy i objadaniem się – wskazują badania na myszach, które publikuje pismo „Cell Reports”. Zgodnie z definicją podawaną przez psychiatrów zespół jedzenia nocnego (nigth eating syndrome – NES) charakteryzuje się: występowaniem bezsenności (co najmniej 3 bezsenne noce w tygodniu), odczuwaniem niepohamowanego łaknienia w porze wieczornej i spożywaniem co najmniej połowy dziennej ilości jedzenia po godzinie 19.00 oraz odczuwaniem silnego głodu o poranku. Osoby z tym zaburzeniem jedzą w nocy kompulsywnie, w nadmiarze i bardzo kalorycznie, a następnego dnia przeważnie nie pamiętają, że to robiły. Czytaj dalej

Bezpłodność mężczyzny związana z ryzykiem zgonu.

Defekty nasienia i związana z tym bezpłodność mają związek z ryzykiem przedwczesnego zgonu mężczyzny – informują naukowcy z USA na łamach pisma „Human Reproduction”. Badania przeprowadzone przez zespół ze Stanford University School of Medicine wykazały, że panowie, których nasienie cechowały dwie lub więcej nieprawidłowości byli ponad dwukrotnie bardziej narażeni na zgon w trakcie ośmiu lat obserwacji niż panowie ze zdrowym nasieniem. Im więcej defektów, tym większe było ryzyko. Zależność utrzymywała się po uwzględnieniu wieku badanych i historii ich chorób. Czytaj dalej

Nowotwory zależą od diety a nie od genów?

Za 25 proc. zgonów w Polsce odpowiadają nowotwory. Mimo że duża część tych chorób wynika z niewłaściwego stylu życia, wiedza na temat ich profilaktyki jest niewielka. Ważnymi czynnikami ryzyka raka są nadwaga, otyłość, niska aktywność fizyczna oraz dieta bogata w tłuszcz, przetworzone węglowodany, czerwone mięso, wędliny, sól i alkohol. Działanie antyrakowe wykazują przeciwutleniacze zawarte w warzywach i owocach. Nowotwory są drugą co do częstości przyczyną zgonów w Polsce zaraz po chorobach serca. Wpływ diety i aktywności fizycznej na zdrowie układu krążenia jest oczywisty niemal dla wszystkich, jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że również duża część chorób nowotworowych zależy od stylu życia. – Korelacja pomiędzy dietą i stylem życia a występowaniem nowotworów jest już udowodniona. Są dane, które wskazują, że 1/3 nowotworów można byłoby uniknąć właśnie przez odpowiednie odżywianie i odpowiednią aktywność fizyczną – mówi dr inż. Katarzyna Okręglicka, fizjolog żywienia. Czytaj dalej

Rozwojem mózgu i autyzmu steruje ta sama rodzina genów.

Ta sama rodzina genów, która pomogła rozbudować ludzki mózg, ma związek ze stopniem nasilenia objawów autystycznych – poinformowali naukowcy z Uniwersytetu Kolorado. Ich wnioski publikuje pismo „PLoS Genetics”. Rodzina genów jest zespołem genów powstałym z genu wyjściowego w wyniku jego duplikacji i zmian strukturalnych. Naukowcy skupili się na rodzinie tworzonej przez ponad 270 kopii segmentu DNA o nazwie DUF1220. Okazało się, że im więcej jego kopii występuje u osoby autystycznej, tym silniejsze są objawy zaburzenia. Czytaj dalej

Leki antypsychotyczne mogą pomóc na glejaka.

Leki antypsychotyczne mogą niszczyć komórki glejaka – najbardziej agresywnego z pierwotnych nowotworów mózgu – informuje pismo „Oncotarget”. Odkrycia dokonał kierowany przez doktora Clarka C. Chena zespół naukowców z University of California San Diego School of Medicine, Ohio State University i Harvard Medical School. Za pomocą techniki shRNA naukowcy sprawdzili wpływ poszczególnych genów ludzkiego genomu na rozrost glejaka. ShRNA wprowadzone za pomocą odpowiedniego wirusa do komórek nowotworu pozwala „wymazać” każdy gen, aby sprawdzić, co się wtedy stanie. Jeśli usunięcie genu blokuje wzrost guza lub prowadzi do jego obumarcia, oznacza to, że jest nowotworowi potrzebny. Czytaj dalej

Niedźwiedziom polarnym ciepło dzięki genom.

Zimą niedźwiedzie brunatne zapadają w stan odrętwienia, aby oszczędzać energię i utrzymywać ciepło. Inaczej jest w przypadku ich krewniaków, niedźwiedzi polarnych, u których dotyczy to tylko ciężarnych samic. Przetrwanie zimy umożliwiają im adaptacje genetyczne. Opisane w „Genome Biology and Evolution” nowe badanie przeprowadzone na University at Buffalo (USA) wykazało, że genetyczne adaptacje powiązane są z produkcją tlenku azotu, związku, który pomaga przetwarzać składniki odżywcze z pożywienia na energię i ciepło. Geny odpowiedzialne za proces produkcji tlenku azotu u niedźwiedzi polarnych różnią się od tych u niedźwiedzi brunatnych i baribali. Czytaj dalej

Regulator bólu w genach.

Wrażliwość na ból kontroluje genetycznie uwarunkowany mechanizm, którego „ustawienie” można zmienić – informuje „Nature Communications”.
Wrażliwość na ból to cecha wysoce indywidualna, a jej mechanizm jest bardzo złożony. Wcześniejsze prace sugerowały, że mniej więcej w 50 proc. warunkują ją geny. Czytaj dalej

Złe wspomnienia można odziedziczyć.

Myszy, których przodkowie kojarzyli przyjemny zapach z elektrowstrząsami, także boją się tego zapachu – informuje „Nature Neuroscience”. Doświadczenia przeprowadzone przez zespół Briana Diasa z Emory University School of Medicine w Atlancie (USA) dostarczają mocnych dowodów na możliwość dziedziczenia wspomnień oraz cech nabytych. Wcześniejsze badania wykazały, że stresujące wydarzenia mogą wpłynąć na stany emocjonalne czy metabolizm kolejnych pokoleń, prawdopodobnie dzięki chemicznym zmianom w DNA, które mogą włączać i wyłączać geny – to tak zwane dziedziczenie epigenetyczne. Czytaj dalej

Kolejne geny związane z chorobą Alzheimera.

Międzynarodowe badania na bezprecedensową skalę zwiększyły do 21 liczbę znanych genów mających związek z demencją – informuje pismo „Nature Genetics”. Na całym świecie ludzie żyją coraz dłużej, a co za tym idzie, rośnie liczba osób z chorobą Alzheimera. Wciąż jednak nie wiadomo, jakie są jej przyczyny, jak ją leczyć, a nawet jak wcześnie diagnozować. Czytaj dalej

Geny kształtują nasze twarze.

Za różnice wyglądu mysich (i ludzkich) twarzy odpowiadają tysiące zmian w DNA – informuje „Science”. Międzynarodowy zespół prof. Axela Visela z Joint Genome Institute przy Lawrence Berkeley National Laboratory w Kalifornii, prowadząc badania na myszach znalazł w ich genomie ponad 4000 miejsc, które wpływają na wygląd mysich „twarzy”. Krótkie fragmenty DNA działają jak przełączniki, włączające i wyłączające geny. W przypadku 200 udało się ustalić, w jaki sposób i w jakim miejscu działają u rozwijającej się myszy. Czytaj dalej

Współpraca dwóch genów sprzyja rozwojowi choroby Alzheimera.

Gen, który wcześniej nie był powiązany z predyspozycjami do choroby Alzheimera, może znacznie je zwiększać, jeżeli występuje w tandemie z innym genem podnoszącym ryzyko tej choroby – informuje pismo „PLoS Genetics”. Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis doszli do takich wniosków badając genomy czterech grup osób. W pierwszej znaleźli się ludzie z bardzo wysokim poziomem białka tau w płynie mózgowo-rdzeniowym. Białko tau tworzy w mózgu tzw. splątki neurofibrylarne (zwyrodnienia włókienkowe charakterystyczne dla choroby Alzheimera). W drugiej grupie poziom białka tau był bardzo niski. Trzecią grupę stanowiły osoby z bardzo wysokim poziomem białka prekursorowego amyloidu beta (APP), tworzącego w mózgu blaszki amyloidowe (są to struktury charakterystyczne dla choroby Alzheimera), a czwartą – osoby z bardzo niskim poziomem tego białka w płynie mózgowo-rdzeniowym. W sumie w badaniach wzięły udział 212 osoby. Czytaj dalej

Pesymizm zapisany w genach.

Skłonność do postrzegania świata w ciemnych barwach jest w dużym stopniu uwarunkowana posiadaniem specyficznej odmiany genu – informuje czasopismo „Psychological Science”. Naukowcy z University of British Columbia (Kanada) twierdzą, że wariant genu o nazwie ADRA2b odpowiada za wyraźną tendencję do zwracania uwagi na potencjalne zagrożenia i negatywne aspekty życia. Czytaj dalej

Geny powodujące chorobę wysokościową.

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego zidentyfikowali dwa geny, których nadekspresja przyczynia się do przewlekłej choroby górskiej (choroby Monga) – informuje „American Journal of Human Genetics”. Choć ludność zamieszkująca tereny górskie jest genetycznie przystosowana do trudnych warunków, wiele osób urodzonych w górach, zwłaszcza w Andach, cierpi na przewlekłą chorobę, charakteryzującą się m.in. bólami głowy, zmęczeniem, ospałością i stanami depresyjnymi. Osoby te są narażone na epizody sercowo-naczyniowe, jak zawał czy udar, w młodym wieku ze względu na niedobór tlenu w tkankach. Czytaj dalej

Geny kontrolowane światłem.

Nowa technologia opracowana w Massachusetts Institute of Technology pozwala naukowcom na czasową blokadę działania niektórych genów w komórkach, przy pomocy wiązki światła. Dzięki temu można precyzyjnie określić jaką funkcję pełni dany gen. Ilość genów w łańcuchach DNA ludzkich komórek szacuje się na około dwadzieścia tysięcy. Jednak w danej chwili tylko niewielka część genów jest aktywna, w zależności od potrzeb komórki. Dzięki nowej technologii możliwe jest włączanie i wyłączanie działania niektórych genów przy pomocy wiązki światła. Badacze mogą więc manipulować działaniem genów i obserwować zmiany zachodzące w komórkach. Czytaj dalej

Efekty ćwiczeń sięgają genów tkanki tłuszczowej.

Regularne ćwiczenia fizyczne, nawet o niewielkim natężeniu, już po pół roku powodują zmiany w aktywności kilku tysięcy genów w komórkach tkanki tłuszczowej – wynika z badań szwedzkich, które publikuje pismo „PLoS Genetics”. Zmiany te dotyczą również genów, które powiązano z ryzykiem otyłości oraz cukrzycy typu 2, podkreślają autorzy pracy. Naukowcy z Uniwersytetu w Lund w Szwecji skoncentrowali się w swoich badaniach na analizie mechanizmów tzw. epigenetycznych, które regulują aktywność genów. Jednym z nich jest przyłączanie grup metylowych do DNA w proces tzw. metylacji, który nie zmienia sekwencji materiału genetycznego odziedziczonego po rodzicach, ale powoduje unieczynnienie danego genu. Czytaj dalej