Opryszczka atakowała odległych przodków człowieka.

Na długo zanim na scenie ewolucji pojawił się człowiek, wirus opryszczki zadomowił się w organizmach naszych odległych przodków – informują naukowcy na łamach „Molecular Biology and Evolution”. Zidentyfikowali oni ewolucyjne początki wirusa opryszczki pospolitej typu HSV-1 i HSV-2. Okazuje się, że pierwszy typ pojawił się już u wspólnego przodka ludzi i szympansów, a zatem jeszcze przed ewolucyjnym oddzieleniem się przodków szympansa od przodków człowieka, które dokonało się sześć mln lat temu. Natomiast HSV-2 przeskoczył od dawnych szympansów na przodków współczesnych ludzi, noszących nazwę Homo erectus, około 1,6 mln lat temu. Czytaj dalej

Genetyk: nieśmiertelność przegrała w wyścigu ewolucyjnym.

W toku ewolucji mogły powstać mechanizmy przedłużające życie, ale priorytetem nie było trwanie indywidualnych istot, tylko genów. O tym, z czego wynika długość życia organizmów mówił genetyk prof. Paweł Golik w wywiadzie dla serwisu PAP Nauka w Polsce. Dyrektor Instytutu Genetyki i Biotechnologii Uniwersytetu Warszawskiego prof. Paweł Golik zaznaczył, że istnieją organizmy, np. bakterie rozmnażające się przez symetryczny podział, o których trudno powiedzieć jednoznacznie, czy się starzeją i czy są śmiertelne. „Czy istnienie oryginalnej komórki w momencie podziału się kończy, czy trwa ona w dwóch potomnych, to kwestia do rozważania przez filozofów” – powiedział. Dodał jednak, że za nieśmiertelną można uznać samą linię klonalną, a również linię komórek płciowych u wyższych organizmów. Czytaj dalej

Zwierzęta nieźle zniosły historyczny wybuch superwulkanu Toba.

Kiedy 74 tys. lat temu lawa z superwulkanu Toba pokryła połacie ziemi, a wypchnięte do atmosfery pyły wulkaniczne sprowadziły wieloletnie ochłodzenie, zwierzęta zniosły to całkiem dobrze. Przemawiają za tym wyniki badań genetycznych przedstawione w „New Scientist”. Między 69 a 77 tys. lat temu na indonezyjskiej Sumatrze – w miejscu, gdzie dziś znajdziemy jezioro Toba – wybuchł superwulkan. Była to jedna z największych znanych erupcji, do jakich doszło na Ziemi. Naukowcy podejrzewają, że wskutek wyrzucenia do atmosfery mnóstwa pyłów doszło do zaciemnienia i trwającej kilka lat, globalnej zimy, a prawdopodobnie również ochłodzenia, trwającego tysiąc lat. Czytaj dalej

Ewolucja… sposobem na upały.

Wzrost temperatur wpływa na ewolucję niektórych gatunków – dowiedli naukowcy na przykładzie maleńkich muszek. Ich współczesne pokolenia znoszą upały lepiej, niż pokolenia ich prababek z lat 70. Te najbardziej odporne mają więcej potomstwa. Popularne w Europie muszki Drosophila subobscura są do badań genetycznych dość wygodne – szybko się rozmnażają i mają tylko pięć par chromosomów. Ich ewolucję od 37 lat śledzą naukowcy z Universitat Autonoma de Barcelona (UAB), wypatrując w populacji muszek z określonymi zmianami w DNA. Czytaj dalej

Gen babci wpływa na wagę urodzeniową wnuka.

Odziedziczony po babci wariant RS1 genu PHLDA2 może zwiększyć wagę urodzeniową dziecka aż o 155 gramów – informuje „American Journal of Human Genetics”.

PHLDA2 w większości przypadków hamuje wzrost i zmniejsza wagę urodzeniową, przy czym tylko pochodząca od matki kopia PHLDA2 jest aktywna – kopia ojca jest „wyciszana”.

Jednak brytyjscy naukowcy znaleźli taki wariant genu, który odziedziczony po matce zwiększa wagę urodzeniową średnio o 93 gramy, zaś odziedziczony po babce ze strony matki – do 155 gramów. Czytaj dalej

Ewolucja zaczyna się od głowy.

U zwierząt najpierw ewoluuje głowa, a dopiero później zmienia się reszta ciała – opisują naukowcy na łamach „Proceedings of the Royal Society B”.
Dynamika procesów ewolucyjnych szczególnie dobrze widoczna jest po wielkich wymieraniach. Opustoszałe nisze ekologiczne zapełniane są wówczas nowymi organizmami, które muszą się przystosować do napotkanych tam warunków środowiska. Następuje bardzo intensywna specjacja organizmów, czyli podział na gatunki (od łac. species – gatunek).
Niekiedy „eksplozja” bioróżnorodności jest tak duża, że wyodrębniają się setki gatunków. Współcześnie przykładem takiej bioróżnorodności są rybki akwariowe pielęgnice czy słynne „zięby Darwina” z wysp Galapagos, różniące się kształtem dzioba, w przypadku których naliczono ok. tysiąca gatunków. Czytaj dalej

Naukowcy: ludzki mózg osiągnął ewolucyjny szczyt.

Mało prawdopodobne, żeby ludzki mózg dalej ewoluował w stronę większej złożoności. Wiązałoby się to ze zbyt dużymi kosztami ? informują naukowcy na łamach „Current Directions in Psychological Science”. Ludzki mózg osiągnął ewolucyjny szczyt i, w przeciwieństwie do komputerów, nie będzie się już dalej komplikował – uważają brytyjscy i szwajcarscy naukowcy. Ich zdaniem dalsza ewolucja wiązałaby się bowiem nie tylko z korzyściami, ale i z poniesieniem kosztów. Lepsza pamięć, uwaga czy inteligencja mogłyby oznaczać stratę w innych dziedzinach. Naukowcy przeanalizowali i podsumowali wyniki wielu badań dotyczących ludzkiego mózgu – w tym na ludziach z autyzmem, leków zwiększających koncentrację (Metylofenidat) oraz badań populacji Żydów aszkenazyjskich. Czytaj dalej

Problemy z kręgosłupem to wina ewolucji.

Kompresyjne złamania kręgów kręgosłupa to bardziej wina ewolucji niż osteoporozy – informuje dziennik „PLoS Online”.
Do złamania kompresyjnego kręgu dochodzi przy zbyt dużym nacisku na jego trzon. Trzon zapada się, tkanka kostna w jego wnętrzu ulega pokruszeniu albo zgnieceniu – na zdjęciu rentgenowskim kręg przyjmuje charakterystyczny, klinowaty kształt. Za tego rodzaju złamania występujące przy niezbyt mocnych urazach u osób starszych zwykle obwinia się osteoporozę. Jednak naukowcy z Case Western Reserve University (USA) zwracają uwagę, że winę przynajmniej częściowo ponosi ewolucja – kości tworzące nasz kręgosłup stały się gąbczaste, by mogły lepiej absorbować wstrząsy związane z chodzeniem w pozycji wyprostowanej. Dzięki temu mniej niszczą się chrząstki i krążki międzykręgowe. Czytaj dalej

Dobór naturalny nie uratuje przed zmianą klimatu?

Zwierzęta i rośliny mogą sobie nie poradzić z zagrożeniami stwarzanymi przez zmianę klimatu, ponieważ ewolucja nie wyprzedzi np. wzrostu temperatury – postulują naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis. Widłonogi z gatunku Tigriopus californicus występują od Alaski po Zatokę Kalifornijską. Co ciekawe, podczas eksperymentów laboratoryjnych wykazywały jednak niewielką zdolność do wykształcenia tolerancji na gorąco. Morgan Kelly, studentka będąca główną autorką studium opublikowanego w Proceedings of the Royal Society B, zbierała małe skorupiaki w 8 miejscach między Oregonem a Zatoką Kalifornijską w Meksyku. T. californicus mają zaledwie milimetr długości i żyją w basenach pływowych na wychodniach w strefie nadpływowej (wyżejpływowej), czyli na obszarach zalewanych sporadycznie podczas szczególnie wysokich pływów. Czytaj dalej

Ewolucja zapisana w jelitach.

Najnowsze badania zespołu uczonych z Yale University w USA stwierdzają, że skład bakterii jelitowych u ludzi i innych naczelnych determinuje ewolucja, nie zaś składniki diety – informuje pismo Science.
Dzieci rodzą się bez jelitowej flory bakteryjnej, ale otrzymują bakterie od swoich matek. Mikroby te mnożą się i wypełniają jelita; u dorosłego są ich tysiące gatunków. Jednak niejasne jest co dokładnie determinuje ich skład – czyli dlaczego poszczególne gatunki bakterii trafiają do jelit.
Może to w dużej mierze zależeć od matek, od składu pokarmu, albo od innych czynników. Naukowcy zbadali bakterie jelitowe, używając nowych technik genetycznych, aby dowiedzieć się, dlaczego różne gatunki zwierząt zasiedlają różne szczepy bakterii – ostatnie prace badawcze wykazywały tylko, że układy pokarmowe zwierząt o podobnej diecie są zasiedlone przez podobne szczepy bakterii – pisze Science. Czytaj dalej

Miasta wyrobiły w nas odporność.

Miasta odegrały dużą rolę w ewolucji układu odpornościowego człowieka – informują naukowcy na stronie „National Geographic”.
W starożytnych miastach, podobnie jak i dziś, ludzie byli bardziej narażeni na infekcje. Dzięki temu, że przez tysiąclecia miejskiego życia ludzki układ odpornościowy mógł intensywnie „trenować”, ludzie są bardziej odporni na mikroby w rejonach o długiej tradycji miejskiej – wynika z najnowszych badań. Jak wyjaśnia biolog Mark Thomas z University College London, wraz z rozrostem miast wzrasta również liczba mikrobów i przez to – ekspozycja ludzi na nowe choroby. Miasta stają się przez to naturalnym miejscem dla ewolucji ludzkiej odporności. Czytaj dalej

Oszustwo na celowniku!

Ludzie są szczególnie biegli w identyfikowaniu oszustw. Wspiera to teorię, zgodnie z którą oprócz ogólnej zdolności do wnioskowania, natura, a właściwie ewolucja wyposażyła nas w systemy pozwalające prowadzić skuteczne rozumowania dotyczące ważnych kwestii, np. kłamstwa (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Wytropienie osób niegodnych zaufania jest istotne z tego względu, że czyjaś nieuczciwość niweczy stosunki społeczne nawiązywane i podtrzymywane w celu wymiany dóbr i czerpania obopólnych korzyści. Aby sprawdzić, czy nasz gatunek naprawdę dysponuje układem wykrywania oszustwa, zespół Ledy Cosmides z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara zaprosił ochotników do rozwiązania zadania selekcyjnego Wasona, służącego do badania rozumowania warunkowego. Wolontariusze mieli poszukiwać informacji, która pozwoliłaby obalić przedstawiony im okres warunkowy (Jeśli P, to Q, gdzie P i Q oznaczają zdania). Czytaj dalej

Darwin był potomkiem ludzi z Cro-Magnon.

Twórca teorii ewolucji, Karol Darwin, wywodzi się w prostej linii od ludzi z Cro-Magnon – populacji, która najprawdopodobniej wyparła z Europy neandertalczyków. Tak przynajmniej twierdzą naukowcy pracujący w ramach projektu Genographic, których celem jest stworzenie genetycznej bazy danych o naszym gatunku i jego historii. Odkrycia dokonano dzięki analizie DNA pobranego od Chrisa Darwina – mieszkającego na przedmieściach Sydney praprawnuka twórcy teorii ewolucji. Przeprowadzone testy wykazały, że potomek wielkiego badacza należy do tzw. haplogrupy R1b, czyli populacji ludzi posiadających w swoim genomie charakterystyczne znaczniki świadczące o wywodzeniu się od ludzi z Cro-Magnon. Czytaj dalej

Mężczyźni nie znikną z powierzchni Ziemi!

Optymistyczną dla męskiej ludności świata ogłosili naukowcy ze słynnego Instytutu Technologicznego Massachusetts (ITM): przewidywanego przez naukę światową „wymierania” mężczyzn w następstwie zmniejszenie chromosomu Y nie będzie. Jak poinformował londyński dziennik „Times”, wniosek taki wyciągnięto na podstawie najnowszych badań porównawczych chromosomu Y człowieka i najbardziej podobnego do niego pod względem budowy genetycznej zwierzęcia – szympansa. Dokonane przez grupę naukowców pod kierunkiem prof. Davida Page’a odkrycie całkowicie zmienia wyobrażenie o tym chromosomie, który określa płeć przy powstawaniu żywego organizmu i występuje tylko u mężczyzn. Czytaj dalej

Skąd się wzięło rolnictwo w Europie?

Kim byli pierwsi rolnicy Europy: przybyszami z Bliskiego Wschodu czy potomkami łowców-zbieraczy żyjących na Starym Kontynencie już wcześniej? Akademickie spory na ten temat trwają od lat, lecz dane opublikowane niedawno przez niemiecko-angielski zespół badaczy mogą pomóc ostatecznie rozwiązać tę zagadkę. Czytaj dalej

Wyrostek robaczkowy- najbardziej niedoceniany organ?

Od czasów Darwina wyrostek robaczkowy był uznawany za „ewolucyjny relikt”, istniejący wyłącznie dlatego, że nie zdążył jeszcze zaniknąć. Dwa lata temu dokonano jednak przełomu i udowodniono, że pełni on bardzo ważną rolę dla naszej odporności, a dzięki najnowszym badaniom okazuje się nawet, że ewolucja wyraźnie prowadzi do zachowania tego niewielkiego organu. Czytaj dalej

Dlaczego ludzie zapadają na nowotwory częściej od szympansów?

Dlaczego ludzie zapadają na nowotwory częściej od szympansów? Dr John McDonald, pracownik uczelni Georgia Tech, twierdzi, że zwiększona podatność na choroby z tej grupy jest „efektem ubocznym” ewolucji naszych mózgów. Czytaj dalej

Bałtyk- „polskie morze” jest wyjątkowo interesujące dla biologów.

Choć wielu z nas nie docenia Bałtyku i woli spędzać czas nad cieplejszymi akwenami, „polskie” morze jest wyjątkowo interesujące dla biologów. Powód jest prosty: jest ono najmłodszym morzem świata, stanowi więc idealne miejsce do obserwacji procesu ewolucji. Ta ostatnia tymczasem, jak się okazuje, zachodzi niespodziewanie szybko. Czytaj dalej