Szkodliwość nadużywania antybiotyków- dr n. med. Zbigniew Martyka. (6) .

Problem używania (a najczęściej nadużywania) antybiotyków dotyczy wielu pacjentów. Bardzo często pacjenci wymagają na lekarzu zapisanie antybiotyku w przypadku lada infekcji a zdarza się wcale nie tak rzadko, że lekarz od razu w przypadku gorączki zleca antybiotyk….Dlaczego jest to niewłaściwe i jakie mogą być konsekwencje takiego postępowania?
Co to jest antybiotyk? Antybiotyk działa niszcząco na bakterie (są też antybiotyki przeciwgrzybiczne, przeciwpierwotniakowe ale najczęściej są stosowane właśnie antybiotyki przeciwbakteryjne). Antybiotyk nie działa na wirusy! Są różne mechanizmy działania antybiotyku a efektem końcowym ma być zniszczenie komórki bakteryjnej.
Niestety, coraz więcej szczepów bakterii uodparnia się na różne rodzaje antybiotyków i wówczas leczenie staje się nieskuteczne. Jeżeli bakterie mają możność kontaktu z antybiotykiem a leczenie nie jest prowadzone do końca to mogą pojawić się takie zmiany w bakteriach (mutacje), które spowodują zupełną niewrażliwość na dany antybiotyk. O zdolności adaptacyjnej bakterii świadczyć może fakt, że paradoksalnie bakterie mogą niekiedy żyć w środowisku substancji odkażających (które powinny je właśnie zabijać), i „dobrze się mają”.
Nadmierne szafowanie antybiotykami sprzyja mutacjom i coraz większemu uodparnianiu się bakterii na antybiotyki. Później może dojść do sytuacji, że pojawiają się szczepy bakteryjne odporne na wszystkie znane antybiotyki. Jeśli taki szczep bakteryjny zaatakuje organizm a układ odpornościowy będzie na tyle osłabiony, że sam sobie z infekcją nie poradzi, to czym wówczas leczyć pacjenta?
Błąd popełniają więc lekarze, którzy sami lub spełniając życzenie pacjenta lekką ręką przepisują coraz to nowe antybiotyki.
Nasuwa się pytanie: to czym i jak w takim razie leczyć infekcje?
Przede wszystkim trzeba sobie zadać pytanie, jaki drobnoustrój zaatakował nasz organizm. Jeśli wirus (np. wirus grypy) to podanie antybiotyku jest nie tylko niepotrzebne ale wręcz szkodliwe. Wspomnę tu m.in. o różnych  działaniach  ubocznych antybiotyków takich jak: reakcje uczuleniowe, działanie uszkadzające słuch, nerki, wątrobę, hamowanie naturalnych sił obronnych organizmu, zaburzenia błędnikowe itd. Jeśli „leczymy” infekcję wirusową antybiotykiem, który wpływa hamująco na układ odpornościowy, to nie dość, że antybiotykiem nie zniszczymy wirusa, to jeszcze przeszkadzamy organizmowi w naturalnej obronie.
Najczęściej zapadamy na infekcje wirusowe (zwykle górnych dróg oddechowych). Powinniśmy wspomóc organizm w jego naturalnej walce z wirusami a tymczasem zwykle podajemy… antybiotyk! Skąd się to bierze. Zwykle motywuje się to mówiąc: „na wszelki wypadek”. Co to znaczy „na wszelki wypadek”? To znaczy, że lekarz obawia się, iż organizm zaatakowany wirusem jest osłabiony i łatwiej może ulegać nadkażeniom bakteryjnym (czyli do infekcji wirusowej dołącza się infekcja bakteryjna). Wówczas antybiotyk może okazać się potrzebny. Ale w ten sposób rozumując, to praktycznie w każdym przypadku infekcji zwłaszcza z gorączką można asekuracyjnie podawać antybiotyki. I najczęściej jest to zupełnie zbędne.
Ktoś zada słuszne pytanie: „a skąd można wiedzieć, czy jestem zaatakowany bakteriami czy wirusami?”
Przy odrobinie wysiłku i dobrych chęciach można to z bardzo dużym prawdopodobieństwem określić  i to w ciągu kilku godzin. Wówczas będziemy wiedzieć, że antybiotyk jest konieczny albo zupełnie zbędny a ponadto, jeżeli będziemy zmuszeni podać antybiotyk bo jesteśmy zaatakowani bakteriami – będziemy szybko mogli określić, czy jest on skuteczny w stosunku do bakterii, które powodują naszą chorobę czy nie (a  w takim razie należy go jak najszybciej zmienić, nie czekając tygodnia, aby się przekonać, czy jest z naszym stanem zdrowia lepiej czy gorzej). Jak to można stosunkowo prosto ocenić – w następnym odcinku.

Źródło nr 19/2007 r.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>