Studentki SWPS badały, czy kawa naprawdę pobudza?

Jakie zmiany w ośrodkowym i autonomicznym układzie nerwowym wywołuje kofeina i jaki jest jej wpływ na subiektywnie odczuwane pobudzenie? Odpowiedzi na te pytania postanowiły udzielić studentki neurokognitywistyki ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Przeprowadzony przez nie eksperyment opierał się na badaniu EEG, analizie zmian w aktywności fal mózgowych oraz badaniu pobudzenia autonomicznego układu nerwowego. Powszechnie wiadomo, że kiedy dostarczamy organizmowi substancję zawierającą kofeinę, uzyskujemy efekt w postaci pobudzenia lub wzrostu aktywności umysłowej. Jest to niezwykle pomocne w przypadku długotrwałej i wytężonej pracy naszego mózgu. Najchętniej sięgamy wówczas po kawę, coca-colę lub napoje energetyzujące.

Trzy studentki SWPS – Olga Matysiak, Agata Tarabańska oraz Katarzyna Giertuga – postanowiły jednak sprawdzić rzeczywisty wpływ kofeiny na działanie ludzkiego mózgu. W tym celu przygotowały autorski eksperyment: grupie osób poddawanych badaniu EEG w Laboratorium Psychofizjologicznym SWPS serwowały kawę. Część z nich otrzymała napój zawierający dawkę 200 mg kofeiny, pozostali – kawę bezkofeinową, czyli placebo. Jednocześnie badanym ochotnikom mierzono puls, temperaturę ciała oraz reakcje skórno-galwaniczne (potliwość skóry). Pytano ich także o poziom subiektywnie odczuwanego pobudzenia.

Analiza danych z zapisu EEG ujawniła ciekawe zjawisko – zarówno kofeina, jak i placebo wpłynęły na ogólny spadek mocy fal alfa w mózgu, pojawiających się zazwyczaj w stanie relaksacji. W trakcie badania, niezależnie od tego, czy uczestnicy spożyli kofeinę czy placebo, całkowita aktywność mózgu w paśmie alfa stopniowo spadała. Jednak efekt ten okazał się znacznie silniejszy u osób, którym podano kofeinę. „Zatem, mimo że pobudzenie procesów myślowych nastąpiło w obu badanych przypadkach, to jednak kofeina okazała się bardziej skuteczna” – podsumowują autorki eksperymentu.

Postanowiły one przeanalizować też zmiany aktywności fal mózgowych w czasie zapisu EEG oraz sprawdzić, czy i w jakim stopniu różnią się w one u osób, którym podano kawę z kofeiną, od tych pijących placebo.

Tym razem różnice okazały się minimalne. W trakcie badania zauważono jednak istotny statystycznie wzrost mocy fal beta po 25-30 minutach po wypiciu kawy, którego nie zaobserwowano u pacjentów spożywających napój bezkofeinowy. „Fale beta są związane są ze stanem intensywnego wzbudzenia procesów mózgowych. Ta informacja także przemawia za skutecznością działania kofeiny” – komentują Matysiak, Tarabańska i Giertuga.

Na koniec młode psycholożki poddały analizie zmiany w autonomicznym układzie nerwowym. Jedyną istotnie statystyczną tendencją był tym razem wzrost potliwości skóry u badanych, następujący wraz z długością rejestracji, obserwowany zarówno u osób pijących kofeinę, jak i placebo.

Na podstawie opisywanego doświadczenia studentki SWPS doszły do wniosku, że średnia wartość subiektywnego pobudzenia uczestników od początku badania do jego końca była wyższa dla grupy placebo. Zanotowano także tendencję do wzrostu wraz z kolejnymi pomiarami w obu warunkach.

Badanie zrealizowano w marcu i kwietniu 2010 roku w Laboratorium Psychofizjologicznym SWPS, pod kierunkiem mgr. Mateusza Goli. Grupę badawczą stanowiło 14 osób w przedziale wiekowym 20-27 lat. Praca badawcza trzech studentek została doceniona podczas XV Studenckiej Sesji Naukowej (konkurs psychologiczny, kategoria „Referat”), podczas której otrzymały one Nagrodę Główną I stopnia.

PAP – Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>