Spoceni władcy Azji.

Mutacja ułatwiająca wydzielanie potu to jedna z cech, które ułatwiły ludziom zasiedlenie Azji – twierdzą amerykańscy naukowcy na łamach „Cell”. Zespół Pardis Sabeti z Broad Institute w Cambridge (stan Massachusetts) opracował metodę, dzięki której można dokładnie zrekonstruować genetyczną historię naszego gatunku na przestrzeni dziesiątek tysięcy lat. Pierwszym dokonanym w ten sposób odkryciem było zidentyfikowanie mutacji, która pojawiła się w Azji Wschodniej, a następnie została przeniesiona do Ameryki Północnej, gdy nasi przodkowie przekroczyli Cieśninę Beringa i skolonizowali Nowy Świat.

„W naszym DNA istnieje archeologiczny zapis, który może wskazać cechy krytyczne dla przeżycia gatunku ludzkiego” – mówi Pardis Sabeti.

Jej technika pozwala identyfikować wersje genów, które powstały dzięki przypadkowej mutacji, po czym zostały zachowane – ponieważ dają swoim posiadaczom naturalną przewagę nad tymi, którzy ich nie posiadają.

Warianty genów, które sprzyjają przeżyciu, mogą się rozprzestrzeniać w populacji (jest to proces zwany selekcja naturalną). Jednak geny mogą również mutować i rozprzestrzeniać się przypadkowo, nawet gdy nie dają specjalnej przewagi. W roku 2010 Sabeti opracowała test, który pozwala rozróżniać te dwie sytuacje.

Test opiera się na cechach związanych z doborem naturalnym. Gdy gen rozprzestrzenia się dzięki doborowi naturalnemu, również sąsiednie fragmenty DNA stają się bardziej rozpowszechnione – ponieważ są związane z faworyzowanym przez dobór genem. Dlatego warianty genu, które okazały się szczególnie cenne, są często otoczone przez te same fragmenty DNA, natomiast te, które nie podlegały doborowi, nie maja stałego sąsiedztwa.

Sabeti przebadała genomy 179 osób z całego świata i wykorzystała swój test do wskazania 412 regionów DNA, które ulegały selekcji.

Mutacje w tych regionach reprezentują kluczowe zmiany, jakie zaszły w przebiegu ewolucji człowieka w ciągu ostatnich 40 000 lat, po opuszczeniu przez naszych przodków Afryki. Trzeba jeszcze ustalić, kiedy doszło do każdej mutacji, w jaki sposób nas zmieniła – i dlaczego.

Zespół Sabeti rozpoczął badania od genu dla receptora ektodysplazyny A (EDAR). Okazało się, że jedna z wersji tego genu, EDAR370A występuje wyłącznie u niektórych mieszkańców Azji Wschodniej oraz Indian – i jest wśród nich znacznie częstsza niż oryginalna EDAR. Opierając się na jej obecnym rozmieszczeniu, Sabeti obliczyła, że mutacja odpowiedzialna za EDAR370A pojawiła się w Chinach około 30 000 lat temu.

Aby sprawdzić, jakie są skutki tej mutacji, naukowcy genetycznie zmodyfikowali myszy, wyposażając je w aktywny EDAR370A.

Okazało się, że zmodyfikowane myszy były porośnięte włosami o większej grubości. Grubsze włosy występują także u Azjatów z genem EDAR370A. Gruczoły sutkowe miały mniej podściółki tłuszczowej – podobnie jak piersi kobiet azjatyckich są mniejsze niż afrykańskich.

Jednak prawdopodobnie najważniejsza jest większa liczba gruczołów potowych na stopach zmutowanych myszy. Gdy naukowcy przebadali 623 Chińczyków Han, okazało się, że osoby z EDAR370A miały na palcach więcej gruczołów potowych.

Możliwe, że dodatkowe gruczoły potowe pomogły ludziom utrzymać niska temperaturę ciała w gorącym i wilgotnym klimacie Chin przed 30 000 lat. Polowania często wymagały pogoni za zwierzyną, a podczas długotrwałego biegu łatwo o przegrzanie.

Możliwe także, że chodziło o seks. Azjatyccy mężczyźni mogli uznać mniejsze piersi za bardziej atrakcyjne, a grube i gęste włosy ceniono powszechnie. Dobór według tych kryteriów mógł wywrzeć duży wpływ na populację.

Badania genetyczne już wcześniej dostarczały danych dotyczących ewolucji gatunku ludzkiego. W roku 2011 ukazała się praca sugerująca, że utrata dużych fragmentów DNA odegrała istotna rolę w oderwaniu się ludzi od przodków szympansów. Później znaleziono gen SRGAP2, który uległ duplikacji 2,5 miliona lat temu. Jego dodatkowe kopie mogły pozwolić na powiększenie się mózgu.

Ponadto w ciągu ostatnich 70 000 lat krzyżowanie się z Neandertalczykami wyposażyło nas geny poprawiające odporność, co mogło przyczynić się do globalnej dominacji człowieka.(PAP)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>