Poszukiwani zastępcy nitrogliceryny w leczeniu choroby wieńcowej.

Opracowanie nowych związków chemicznych, które mogłyby zastąpić albo uzupełnić leki stosowane dotychczas w chorobach wieńcowych to zadanie, którego podjął się zespół dr hab. Doroty Gryko z Instytutu Chemii Organicznej PAN w Warszawie. Pieniądze na badania i utworzenie zespołu badawczego – niemal dwa miliony złotych – przyznała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, w ramach programu „Team”. Jak wyjaśnia w rozmowie z PAP autorka projektu dr hab. Dorota Gryko, nowe związki miałyby zastąpić lub wspomagać nitroglicerynę, która jest stosowana jako lek na chorobę wieńcową. „Badania naukowe wykazują, że przedłużone stosowanie nitrogliceryny – lub innych związków, z których w naszym organizmie powstaje tlenek azotu – przez pacjentów z chorobą wieńcową znacznie osłabia leczenie. Jest to skutek przyzwyczajenia organizmu. Z czasem trzeba zwiększać dawki podawane chorym” – zauważa naukowiec.

Tłumaczy, że tworzący się z nitrogliceryny tlenek azotu aktywuje enzym (cytozolową cyklazę guanylową), a następnie w toku dalszych przemian biochemicznych powoduje rozkurcz mięśni gładkich, co w konsekwencji prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi.

„Związki, które chcemy zsyntetyzować również miałyby aktywować enzym. Będą dawały ten sam efekt, ale niezależnie od tlenku azotu” – wyjaśnia rozmówczyni PAP.

Dlatego – zdaniem dr hab. Gryko – można będzie je stosować zastępczo z niedoskonałą nitrogliceryną lub innymi związkami, z których powstaje tlenek azotu w ludzkim organizmie.

„Badania naukowe wykazały, że aktywatorem enzymu jest związek o nazwie protoporfiryna IX. Jest to niezawierająca żelazo pochodna hemu (fragmentu, występującej w krwi, hemoglobiny-PAP)” – wyjaśnia specjalistka.

Dodatkowe badania przeprowadzone przez współpracowników dr hab. Gryko z University of Texas Health Science Center z Houston wykazały, że enzym ten aktywują również pochodne witaminy B12.

„Witaminę B12 i protoporfirynę będziemy modyfikowali tak, by otrzymać lepszą aktywację enzymu” – opisuje naukowiec.

Dodaje, że dalekosiężnym celem projektu jest synteza cząsteczek, które będą zawierały zarówno fragment witaminy B12 jak i protoporfiryny.

„Każdy z tych fragmentów pełniłby inną rolę. Witamina B12, wykorzystując swoje szlaki metaboliczne transportowałaby protoporfirynę do naszego organizmu natomiast fragment porfirynowy aktywowałaby enzym” – precyzuje.

Synteza poszukiwanych związków będzie prowadzona w Instytucie Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, a badania biologiczne w Stanach Zjednoczonych w University of Texas.

Rozmówczyni wyjaśnia, że w ramach projektu badawczego pt. „Nowe aktywatory cyklazy guanylowej jako potencjalne leki w chorobie wieńcowej” zostaną przeprowadzone badania laboratoryjne i testy „in vivo i in vitro”.

Do pracy przy projekcie Fundacja na rzecz Nauki Polskiej zatrudni siedem osób: dwóch studentów, trzech doktorantów i dwóch uczestników staży podoktorskich.

Choć opracowywane związki w przyszłości mogą stać się podstawą nowych leków na chorobę wieńcową, to jednak „droga od związku chemicznego do leku to, w najlepszym wypadku 10 lat” – zaznacza dr hab. Gryko.

PAP – Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>