Historia pisma dla niewidomych !

Od dłuższego czasu ukazuje sie w Tarnowie miesięcznik informacyjny dla osób niewidomych i słabowidzących pt.”ŹRENICA”. Dla Osób zainteresowanych podaję adres Redakcji :ul.Krakowska 18/4, 33-100 Tarnów, tel/fax :0-14, 627-27-36 , poczta elektroniczna: tfk@go2.pl .Zespół Redakcyjny tworzą dwie Panie:Lucyna Krupa i Bożena Walat. I jeszcze podam adres do korespondencji: 33-110 Tarnów 2, skr.poczt.44. Z numeru 10/2003 r., miesięcznika zacytuję w całości artykuł na temat epokowego wynalazku jakim był alfabet Braille`a ……   

Próby zmierzające do stworzenia pisma dostępnego bez udziału wzroku, podejmowane były już w czasach starożytnych. Szczególnie bogatym w przemyślenia nad możliwością korzystania z pisma przez niewidomych był okres Renesansu. Liczni uczeni, między innymi Erazm z Rotterdamu, proponowali grawerowanie liter na różnych materiałach, aby można je było rozpoznać dotykiem. W czasach późniejszych proponowano odlewanie liter z ołowiu, czy wykonywanie ich z drutu. W XVII wieku jezuita Lan Terzi proponował system oparty na kombinacji linii i punktów wykłuwanych na papierze. Znaczący przełom w badaniach nad możliwością udostępnienia literatury niewidomym nastapił w wieku XVIII. Walentyn Hauey, pionier tyflopedagogiki założyl w Paryżu, w roku 1784 pierwszą w świecie szkołę dla niewidomych. Podjął także próbę opracowania systemu umożliwiającego im czytanie i pisanie. W 1786 roku ukazał się „Podręcznik o wychowaniu dzieci niewidomych”, książkę wydrukowano wypukłymi, powiększonymi literami alfabetu łacińśkiego- pismem liniowym. W czasach późniejszych próbowano udoskonalić ten rodzaj pisma, stosowano różne rodzaje czcionek, a zamiast linii ciągłej szeregi wypukłych  punktów, lub pismo perełkowe, w którym kształt  liter wyciskano linią , która łączyła  okrągłe punkty uwypuklone szerzej i wyżej. Rozwijały się dwa główne rodzaje pisma dotykowego- liniowy, w którym zastępowano  litery łacińskie wypukłymi znakami w układzie liniowym i punktowy, który doprowadził do stworzenia alfabetu Braille`a. Najpopularniejszym alfabetem liniowym jest alfabet Moona, stosowany do dziś w Anglii, gdzie zostal wynaleziony. W 1808 roku były kapitan artylerii Charles Barbier opracował pismo-szyfr, przeznaczone do celów wojskowych, które skonstruowane zostało tak, aby żołnierze mogli je odczytywać dotykiem nawet w ciemności. W roku 1821 Barbier zaoferował swój wynalazek Instytutowi Niewidomych w Paryżu. Wynalazek kapitana Barbier, który nie znalazł uznania w środowisku wojskowych, zianteresował ucznia paryskiej szkoły- LUDWIKA BRAILLE`A, który opracował je twórczo i w wieku 15 lat stworzył oryginalny system zapisu oparty na kombinacji sześciu wypukłych punktów umieszczonych na obwodzie prostokąta. Ten genialny wynalazek został ogłoszony w 1829 roku, a pierwszą książkę wydrukowaną pismem brajlowskim wydano w roku 1837. W Polsce alfabet Braille`a przyjął się na dobre dopiero w 1934 roku. Obecnie pismo brajlowskie jest powszechnie stosowane na całym świecie  i choć nie jest zbyt dogodne, książki zajmują bardzo wiele miejsca, ich wydawanie jest niezmiernie kosztowne, to do tej pory nie wynaleziono niczego, co byłoby doskonalsze! Pismo to jest stale udoskonalane, w wielu krajach  stosuje się systemy skrótów pozwalających zmniejszyć objętość książek, jednak w Polsce, mimo iż system skrótów został opracowany nie znalazły zastosowania. W 100 lecie śmierci LUISA BRAILLE`A (1809-1852) Jego prochy złożono w paryskim Panteonie.


Tarnów, dnia 23.11.2003 r.                  Jacek Roik .

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>