Grypa! Pytania i odpowiedzi.

1. Co to jest epidemia grypy sezonowej i czym różni się od pandemii grypy?
(…) Co roku na całym świecie – w strefie umiarkowanej w chłodniejszej porze (od późnej jesieni do wczesnej wiosny) – występuje fala zachorowań na grypę sezonową. (…)

2. Jakie są najważniejsze typy wirusów wywołujących grypę sezonową?
(…) Zachorowania na grypę u ludzi wywołują dwa typy wirusa grypy – A i B. Wirusy grypy A dzieli się na podtypy na podstawie budowy dwóch białek na powierzchni wirusa – hemaglutyniny (H) i neuraminidazy (N). (…)

3. Skąd WHO wiedziała o zbliżającej się pandemii grypy?
(…) Większe zmiany wirusów grypy A prowadzące do powstania zupełnie nowych podtypów występują rzadko, zwykle na skutek wymiany większych fragmentów materiału genetycznego pomiędzy wirusami grypy ludzi lub ludzi i zwierząt (np. wirusami grypy ptaków lub świń) (…)

4. Jakie były konsekwencje i umieralność podczas pandemii grypy w przeszłości?
(…) Trzy pandemie grypy w XX w. dość znacznie się różniły od siebie (także ciężkością), ale pokazały, że nie można jednoznacznie przewidzieć ich przebiegu i skali, dlatego w przygotowaniach należy uwzględniać także najgorszy scenariusz, a działania prewencyjne wdrożyć szybko po ogłoszeniu pandemii. (…)

5. Czym się różni budowa wirusa grypy pandemicznej A/H1N1v od klasycznych wirusów grypy sezonowej?
(…) Wirus grypy pandemicznej A/H1N1v („v” oznacza „wariant”) zawiera mieszaninę materiału genetycznego wirusów grypy ptaków, świń i wirusa grypy człowieka w kombinacji nigdy do tej pory niespotykanej na świecie. (…)

6. Czy zaraźliwość wirusa grypy pandemicznej A/H1N1v jest większa niż klasycznych wirusów grypy sezonowej?
(…) Dotychczasowe obserwacje wskazują, że zakaźność grypy pandemicznej A/H1N1v jest nieco większa, a drogi szerzenia się podobne do grypy sezonowej. (…)

7. Jak szybko rozprzestrzenia się pandemia grypy A/H1N1v na świecie?
(…) Od wykrycia pierwszych zachorowań wywołanych wirusem A/H1N1v w Meksyku 19 kwietnia 2009 r. do ogłoszenia pandemii 11 czerwca 2009 r. minęły niecałe 2 miesiące. (…)

8. Jaka część zachorowań na grypę wywoływana jest obecnie przez wirusa grypy pandemicznej A/H1N1v?
(…) Według informacji WHO w pełni sezonu epidemicznego grypy na półkuli południowej (czerwiec sierpień 2009 r.) wariant A/H1N1v stanowił 70 -92% wirusów grypy. (…)

9. Czy przebieg grypy wywołanej wirusem A/H1N1v jest cięższy?
(…) Zdecydowana większość osób choruje na grypę pandemiczną lekko lub średnio ciężko, a choroba ustępuje samoistnie po 5 7 dniach. (…)

10. Jaka jest śmiertelność wśród chorych na grypę sezonową i pandemiczną A/H1N1v?
(…) W zależności od sezonu epidemicznego grypa sezonowa charakteryzuje się śmiertelnością 0,1- 0,5% (tzn. że umiera 1 – 5 na 1000 osób, które zachorowały). (…)

11. Czy zjadliwość wirusa A/H1N1v może się zwiększyć?
(…) Podtyp A/H1N1 wirusa grypy jest znany z szybkich zmian, a im więcej wirusa krąży w populacji, tym większe jest prawdopodobieństwo, że dojdzie do istotnej zmiany. (…)

12. Jakie są skuteczne metody zapobiegania zachorowaniom na grypę?
(…) Najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniom na grypę (choć nie w 100%) – zarówno sezonową, jak i pandemiczną są szczepienia ochronne. (…)

13. Czy szczepienia to jedyna metoda zapobiegania zachorowaniom na grypę?
(…) Istnieją także proste metody nieswoiste, stosowane generalnie jako profilaktyka różnych zakażeń. (…)

14. Czy szczepionki przeciwko grypie są bezpieczne?
(…) Szczepionki przeciwko grypie sezonowej i pandemicznej zarejestrowane w Europie zawierają nieaktywny (zabity) wirus lub tylko jego białka zewnętrzne. (…)

15. Jak często zdarzają się ciężkie działania niepożądane po zastosowaniu szczepionek przeciwko grypie?
(…) Bardzo rzadko po szczepieniu przeciwko grypie – zarówno szczepionkami sezonowymi, jak i pandemicznymi – u osób czulonych na składniki szczepionki mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym ciężkie z wstrząsem włącznie. (…)

16. Media donosiły o zgonach po szczepieniu przeciwko grypie pandemicznej. Czy były one spowodowane przez szczepionkę?
(…) Warto pamiętać, że podczas masowych szczepień milionów osób będzie dochodziło do przypadkowej zbieżności szczepienia z różnymi niekorzystnymi zdarzeniami, które wystąpiłyby także bez podania szczepionki, w tym zgonów z powodów naturalnych lub współistniejących chorób. (…)

17. Czy rzeczywiście producenci nie ponoszą odpowiedzialności za działania niepożądane szczepionek pandemicznych?
(…) Producenci na pewno odpowiadają za wady produktu wynikające z nieprawidłowości podczas procesu produkcji szczepionki (czyli złamanie zasad dobrej praktyki wytwarzania [GMP]) lub naruszenia kryteriów zatwierdzonych w zarejestrowanej charakterystyce produktu leczniczego (ulotka producenta). (…)

18. Dlaczego w niektórych szczepionkach jest tiomersal i czy jest on bezpieczny?
(…) Tiomersal jest związkiem organicznym rtęci (zawiera ok. 50% etylenu rtęci) o bardzo silnych właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybicznych. (…)

19. Co to są adiuwanty i czy te zawarte w niektórych szczepionkach są bezpieczne?
(…) Adiuwant to substancja, która wzmacnia odpowiedź odpornościową i powoduje, że organizm lepiej odpowiada na podaną szczepionkę. (…)

20. Czy szczepionki przeciwko grypie sezonowej chronią przed zachorowaniem na grypę pandemiczną A/H1N1v?
(…) Zdecydowana większość badań przeprowadzonych w Meksyku, Stanach Zjednoczonych, Australii i Kanadzie wskazuje, że dostępne aktualnie szczepionki przeciwko grypie sezonowej nie chronią przed zachorowaniem na grypę pandemiczną A/H1N1v. (…)

21. Czy szczepionek przeciwko grypie pandemicznej wystarczy dla wszystkich chętnych?
(…) W tym sezonie niestety nie. Od ogłoszenia pandemii w czerwcu br. to zaledwie kilka miesięcy na wyprodukowanie setek milionów dawek szczepionek pandemicznych niezbędnych do zaszczepienia choćby tylko grup ryzyka i newralgicznych służb państwowych (w tym personelu medycznego). (…)

22. Dlaczego szczepionka przeciwko grypie pandemicznej nie jest dostępna w aptekach?
(…) Ponieważ możliwości produkcyjne są ograniczone i przynajmniej w pierwszym sezonie liczba dawek szczepionek pandemicznych nie wystarczy dla wszystkich zainteresowanych, WHO dbając o sprawiedliwy i równy dostęp do szczepień dla osób najbardziej zagrożonych ciężkimi konsekwencjami zachorowania, zaleciła producentom, aby dystrybucja odbywała się poprzez zamówienia rządowe. (…)

23. Które kraje rozpoczęły już szczepienia przeciwko grypie pandemicznej?
(…) Masowe akcje szczepień grup zwiększonego ryzyka lub większości obywateli przeciwko grypie pandemicznej rozpoczęto już w ponad 40 krajach na świecie (…)

24. Kogo należy zaszczepić przeciwko grypie sezonowej i pandemicznej w pierwszej kolejności?
(…) Do grup zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu grypy sezonowej i jej powikłań, którym w pierwszej kolejności zaleca się coroczne szczepienie przeciwko grypie sezonowej należą: (…)

25. Jakie są dostępne testy diagnostyczne i kiedy warto je wykonywać?
(…) U większości chorych nie jest konieczne wykonanie badania w celu wykrycia wirusa grypy, bo ich choroba nie przebiega ciężko i ustępuje bez leczenia. (…)

26. Czy i kiedy rozważać profilaktyczne podawanie leków przeciwwirusowych i jak je stosować?
(…) Profilaktyczne podawanie leków przeciwko wirusowi grypy można rozważyć w uzasadnionych przypadkach, ale aktualnie preferuje się wczesne rozpoczynanie leczenia przeciwwirusowego u osób z grupy ryzyka po pojawieniu się objawów grypy. (…)

dr med. Jacek Mrukowicz
Redaktor naczelny Medycyny Praktycznej-Pediatrii i suplementów „Szczepienia” , www.mp.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>