Dr n. med. Zbigniew Martyka- Zakażenia – cz. 3 (ostatnia).

Zakażenia, w których wystąpiły objawy choroby to zakażenia objawowe. O zakażeniach bezobjawowych mówimy wówczas, gdy drobnoustrój atakujący organizm nie wywołuje konkretnych, zauważalnych klinicznie objawów. Wówczas o fakcie zakażenia dowiadujemy się najczęściej przypadkowo ? na przykład w czasie badań okresowych, badań honorowych krwiodawców, czy przy okazji leczenia innych chorób.

Skoro choroby zakaźne są spowodowane czynnikami infekcyjnymi, to nasuwa się pytanie: jak zmniejszyć ryzyko zachorowania?
Należy to czynić przede wszystkim poprzez możliwie najlepszą eliminację chorobotwórczych zarazków z otoczenia. Zwłaszcza tam, gdzie istnieje potencjalnie największe ryzyko zakażenia, a więc w gabinetach medycznych, salach operacyjnych, salach zabiegowych ? przeprowadza się systematyczną dezynfekcję (pomieszczeń) lub sterylizację (sprzętu). Tam, gdzie to możliwe stosuje się sprzęt jednorazowego użytku.
W zapobieganiu zakażeń szerzących się drogą przewodu pokarmowego powinno się dbać o właściwe warunki sanitarno-higieniczne pomieszczeń i sprzętu kuchennego oraz oczywiście o właściwe przechowywanie i przygotowanie środków spożywczych.
W przypadku zachorowań na choroby zakaźne stosujemy izolację chorych, a niekiedy kwarantannę.
Mimo całej naszej ostrożności i działań zapobiegawczych nie zawsze uda się nie dopuścić do zakażenia. Dlatego należy dbać też o to, by organizm, który styka się z drobnoustrojami chorobotwórczymi, potrafił się jak najlepiej bronić. Temu celowi służą szczepienia ochronne.
Poprzez kontakt z zabitymi lub osłabionymi zarazkami stymulujemy układ odpornościowy do produkowania specyficznych przeciwciał. Po ich wytworzeniu posiadamy odporność długotrwałą (np. przeciwko odrze, ospie) lub krótkotrwałą (np. przeciwko grypie). W tym ostatnim przypadku jest to odporność przeciwko jednemu tylko typowi wirusa grypy. Stąd po zaszczepieniu na grypę możemy łatwo zachorować na inne wirusowe infekcje ?przeziębieniowe?.
Trudności z wytworzeniem szczepionki przeciw niektórym chorobom wynikają z dużej zmienności w budowie danego czynnika chorobotwórczego (np. wciąż zmieniające się w swej budowie zewnętrznej wirusy wirusowego zapalenia wątroby typu C lub HIV).

Nasza świadomość możliwości zachorowania na choroby zakaźne powinna motywować do podejmowania takich środków zapobiegawczych, które byłyby najbardziej skuteczne. Nie zawsze zależy to od nas samych. Pacjent nie ma na przykład wpływu na stopień czystości wysterylizowanych narzędzi chirurgicznych, trudno jest uniknąć zatłoczonych środków komunikacji miejskiej czy kontaktu z innymi w szkole lub zakładzie pracy, natomiast każdy może poddać się szczepieniom.
Można, a nawet trzeba również dbać o higienę przy spożywaniu posiłków. Oczywiście, nie potrafimy przewidzieć, czy kupione lody są wolne od gronkowca, ale z całą pewnością możemy ograniczyć możliwość zakażenia drogą przewodu pokarmowego poprzez odpowiednie przygotowywanie posiłków oraz mycie rąk. Niestety, wielu ludzi w dalszym ciągu nie uważa za konieczne mycia rąk po wyjściu z ubikacji czy przed jedzeniem.
Określenie choroba ?brudnych rąk? odnosi się do takiej choroby, która jest spowodowana przenoszeniem zarazków na skórze nie umytych rąk. Dotyczy to nie tylko osób spożywających potrawy, ale w dużej mierze także osób przygotowujących posiłki.
Weźmy na przykład salmonellę i wyjaśnijmy, dlaczego w jej przypadku najczęściej mówi się o zbiorowych zatruciach.
Salmonella może przebywać w jelicie, nie wywołując objawów chorobowych (tak jest w przypadku ozdrowieńców czyli osób, które niedawno przechorowały, ale ich organizm jeszcze nie wyeliminował całkowicie tej bakterii). Salmonella wydala się z kałem. Jeśli osoba będąca nosicielem po wyjściu z ubikacji nie umyje wcale lub umyje niedokładnie ręce, to bakterie Salmonelli znajdujące się na jej rękach dostaną się do pożywienia przygotowanego przez tę osobę. Oczywiście, początkowo są one w stosunkowo małej ilości. Gdy jednak trafią na sprzyjające środowisko (kremy do ciast, majonezy, wędliny) ? szybko się namnażają. Jeśli na duże uroczystości przygotowuje się potrawy z kilkudniowym wyprzedzeniem, to w ciągu tego czasu z małej ilości bakterii w fazie początkowej może się wytworzyć olbrzymia ich kolonia, niewidoczna wprawdzie gołym okiem, ale ?odczuwalna w skutkach?. Wówczas wszyscy, którzy poczęstują się ciastem z kremem lub sałatką z majonezem zostaną zakażeni Salmonellą.
Do takiego zakażenia może także dojść po dodaniu do potraw jajek nie poddanych obróbce cieplnej (Salmonella może występować nie tylko na skorupkach, ale i wewnątrz żółtka ? sparzenie powierzchni jajek gorącą wodą nic wówczas nie pomoże).
Zatrucia pokarmowe mogą być również wywołane przez gronkowce, które najlepiej rozwijają się w kremach, lodach, mleku i przetworach mlecznych, ciastkach, galaretkach, sałatkach. Namnażaniu tych drobnoustrojów sprzyja przetrzymywanie produktów spożywczych w cieple, jak również wielokrotne ich zamrażanie i odmrażanie.
Ażeby uniknąć zatruć pokarmowych warto przestrzegać kilku zasad higieny:
- dokładnie myć ręce;
- łatwo psujące się produkty żywnościowe kupować wtedy, gdy przechowywane są w ladach chłodniczych, a nie na ladzie;
- myć produkty żywnościowe (mięso, warzywa, owoce);
- przechowywać jajka bez bezpośredniego kontaktu z innymi produktami żywnościowymi;
- potrawy łatwo psujące się spożywać zaraz po ich przyrządzeniu.

Do chorób z grupy ?brudnych rąk? należą także:
Wirusowe zapalenie wątroby typu A ? tzw. żółtaczka pokarmowa (wirus wydostaje się na zewnątrz z kałem), zakażenie owsikami, zakażenie tasiemcem bąblowcowym (spożywanie nie umytych poziomek czy jagód zanieczyszczonych przez dzikie zwierzęta), toksoplazmoza, toksokaroza.

dr n. med. Zbigniew Martyka,
Źródło 14/2009

Autor publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl

Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

Jedna myśl nt. „Dr n. med. Zbigniew Martyka- Zakażenia – cz. 3 (ostatnia).

  1. strasznie długie a ja chciałem odrobić tylko pracę domową z przyrody. Weźcie napiszcie jakieś streszczenie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>