Dr n. med. Zbigniew Martyka- zaburzenia w gospodarce potasem cz.II ? wpływ magnezu.

Jedną z niedocenianych przyczyn niedoboru potasu jest… niedobór magnezu. O magnezie mówi się obecnie coraz więcej, ale i tak jest on zbyt mało doceniany, a najczęściej lekceważony. Tymczasem badania kliniczne jednoznacznie wskazują, że niedobór magnezu stanowi przyczynę nadmiernej ucieczki potasu z moczem. Mówiąc obrazowo: niedobór magnezu to jakby dziura w naczyniu, do którego wlewamy roztwory potasu. Pomimo ciągłego uzupełniania ? potasu wciąż brakuje i brakuje. Jeżeli uzupełnimy magnez ? w organizmie nie zabraknie również potasu. Obserwowałem takie przypadki u pacjentów na moim oddziale. Gdy oprócz potasu podawaliśmy dożylnie magnez albo nawet aplikowaliśmy sam magnez w zwiększonych dawkach bez uzupełniania innych pierwiastków, potas utrzymywał się w normie.
W wielu sytuacjach nie zdajemy sobie sprawy, że przy stosowaniu leków moczopędnych powodujących wypłukiwanie potasu, dochodzi równocześnie do wypłukiwania magnezu. Potas uzupełniamy, a jakże, ale o uzupełnianiu magnezu nie myślimy lub zapominamy. Kto z szanownych Czytelników zażywa magnez oprócz potasu przy stosowaniu leków moczopędnych? A należałoby to robić.
Przy okazji należy przypomnieć, że nie tylko niedobór potasu wpływa niekorzystnie na serce, ale także (i to w dużym stopniu) ? niedobór magnezu. Przy niedoborze magnezu zachodzą te wszystkie zjawiska, które sprzyjają niedokrwieniu serca i mogą powodować jego zawał: obkurczanie drobnych, włosowatych naczyń tętniczych, zmniejszanie elastyczności czerwonych krwinek, które z trudem ?przeciskają się? przez te naczynia, zwiększona ?lepkość? krwi. Wszystko to utrudnia ukrwienie, a tym samym utlenowanie mięśnia sercowego.
Z danych statystycznych wynika, że niemal 100% osób wykazuje niedobory magnezu, lecz nie zawsze można to wykazać w zwykłych badaniach. Niewystarczające jest bowiem badanie poziomu magnezu w surowicy krwi. We krwi znajduje się jedynie około 1% magnezu zawartego w organizmie, z czego w surowicy krwi (którą badamy) jest ?, natomiast wewnątrz krwinek (czego zwykle nie badamy) jest ? z tego 1%. Nawet więc przy dużych niedoborach tego pierwiastka poziom magnezu we krwi może wykazywać prawidłowe wartości i usypiać czujność lekarza oraz pacjenta. Tymczasem deficyt jest, nie da się temu zaprzeczyć, a jego następstwa przyczyniają się do szeregu zaburzeń metabolicznych, spowodowanych niedoborem magnezu.
Na szczęście preparaty magnezowe można kupować bez recepty, więc nie musi się to wiązać z kłopotem wizyt u lekarza. Aby uzupełniać niedobory magnezu, należałoby przyjmować co najmniej od 100 do 200 mg jonu magnezowego (oczywiście oprócz tego, co znajduje się w pokarmach). Przy zakupie trzeba koniecznie zwrócić uwagę na ilość jonów magnezowych w preparacie (jonów Mg++, a nie ilość związku magnezowego!). Przykładowo: Preparat Asmag zawiera tylko(!) 20 mg jonu magnezowego, chociaż ma w swoim składzie 300 mg wodoroasparginianu magnezu. Ale już Magnesol 150 zawiera 150 mg jonu magnezowego (Mg++), zaś Magnezin 500 ? 130 mg Mg++.
Te informacje umieszczone są na opakowaniach większości leków. Jeśli nie jest napisane, ile jonów Mg++ zawiera preparat, a wyszczególniona jest tylko ilość związku magnezowego, to w razie wątpliwości warto kupować te preparaty, dla których ilość Mg++ jest jasno określona.
Przypomnę jeszcze informację, którą podawałem Państwu w poprzednich artykułach: najlepiej magnez wchłania się z wód mineralnych, ale i w tym przypadku należy sprawdzić na etykiecie, ile jonów Mg++ znajduje się w litrze wspomnianej wody. W niektórych jest go około 20, 40 mg, a w innych ponad 100 (w Słotwince nawet ponad 200 mg magnezu/litr).
Pamiętajmy, że przy prawidłowej podaży magnezu nie powinniśmy mieć kłopotów z potasem.

W zaburzeniach gospodarki potasem o wiele rzadziej dochodzi do jego nadmiaru we krwi (hiperpotasemia, hiperkaliemia).
Przyczyną może być albo nadmierna podaż dożylna (przy sprawnie funkcjonujących nerkach nadmiar potasu przyjmowany doustnie będzie wydalony), albo zaburzenia czynności nerek (ich niewydolność).
Do nadmiaru potasu dochodzić może także w przypadku zaburzeń metabolicznych (znacznie podwyższony poziom glukozy we krwi u osób chorujących na cukrzycę), pod wpływem leków (niektóre leki nasercowe, tzw. niesterydowe, leki przeciwzapalne, leki zatrzymujące potas ? w tym niektóre leki moczopędne), jak również w zaburzeniach hormonalnych.
Objawami hiperpotasemii (nadmiaru potasu we krwi) może być osłabienie, zaburzenia metaboliczne (kwasica) oraz najgroźniejsze ? zaburzenia rytmu serca, mogące spowodować zatrzymanie krążenia.
Przy badaniu poziomu potasu we krwi należy pamiętać, że rozpad krwinek w pobranej próbce krwi powoduje przechodzenie jonu potasowego z wnętrza krwinek do surowicy (pamiętamy, że w komórkach jest go ponad 35 razy więcej niż poza komórkami). Wówczas wynik może być niemiarodajny. Pracownia analityczna zwykle dopisuje w takich sytuacjach uwagę: hemoliza krwi, co daje sygnał, że nie możemy opierać się na takim wyniku i badanie należy powtórzyć.
W leczeniu hiperpotasemii podajemy środki moczopędne powodujące ucieczkę potasu z moczem, odstawiamy leki zatrzymujące potas, odstawiamy przyjmowane preparaty potasu, a w cięższych przypadkach pacjenta kierujemy do leczenia szpitalnego.
Najbardziej skutecznym (i szybkim) sposobem usunięcia nadmiaru potasu z krwi jest hemodializa (zarezerwowana zwłaszcza dla pacjentów z niewydolnością nerek).

dr n. med. Zbigniew Martyka, Źródło 16/2009

Autor publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl
Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

Jedna myśl nt. „Dr n. med. Zbigniew Martyka- zaburzenia w gospodarce potasem cz.II ? wpływ magnezu.

  1. Witam serdecznie. Jestem pacjentką po ablacji prądem RF drogi o wolnym przwodzeniu), dokonanej z uwagi na zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz nadkomorowy, a konkretnie przedsionkowo-węzłowy). Od kilku lat łykam cocnor 5mg zalecony przez kardiologa. Ostatnio wykonano u mnie badanie poziomu elektrolitów i okazało się, że mam poziom potasu 5,78 mg, podczas gdy wcześniej poziom ten był dużo niższy a przy częstoskurczach nawet spadał do poziomu 2,2 mg. W lutym miałam problemy z sercem i pomimo poziomu potasu 4,7 mg otrzymałam kroplówkę z potasem. Zastanawiam się czy podanie potasu w połowie lutego mogło wpłynąć na wyższy jego poziom przy kolejnym badaniu wykonanym w dniu 11.06. Czy też poziom podwyższony potasu wynika z nadmiaru owoców (ostatnio spożywam duzo truskawek). Jeśli tak to co powinnam zrobić by zmniejszyć poziom potasu , ograniczyć spożycie owoców czy też zażyć środek moczopędny by wydalić nadmiar potasu. Będę wdzięczna za odpowiedź zwłaszcza, że niedługo wybieram się na urlop poza granice kraju a na konsultację lekarską przed urlopem w przychodni nie mam szans. Pozdrawiam serdecznie i z góry bardzo dziękuję za odpowiedź. Alicja z Warszawy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>