Dr n. med. Zbigniew Martyka- utrata masy ciała.

Zwykle bardzo się martwimy nadmiernym przyrostem wagi ciała i cieszymy się, gdy uda się zrzucić kilka zbędnych kilogramów. I dobrze, lecz nie możemy też lekceważyć sytuacji, kiedy niezależnie od naszej woli następuje zbyt duża utrata masy ciała. Zwłaszcza, gdy dzieje się to w przeciągu krótkiego stosunkowo czasu, np. niektórzy ludzie potrafią schudnąć (bez celowego odchudzania!) kilka a nawet kilkanaście kilogramów w ciągu paru tygodni. Jakie są mechanizmy utraty masy ciała?
Wyróżniamy tu trzy główne przyczyny:
1. Nadmierne wydatkowanie energii. To najprościej mówiąc zwiększona aktywność fizyczna przy braku proporcjonalnego zwiększenia dowozu kalorii, a więc zaburzenia równowagi: dostarczania energii/spalanie energii. Jest to fakt powszechnie znany. Mówi się, że jak ktoś ciężko pracuje, to musi się bardziej kalorycznie odżywiać. Jeśli odżywianie nie zwiększyło się, a wydatek energetyczny jest za duży – następuje chudnięcie. Inną przyczyną zwiększonego wydatku energetycznego oprócz nadmiernego wysiłku fizycznego są zaburzenia hormonalne: nadczynność tarczycy, lub tzw. guz chromochłonny nadnerczy. Tego typu zaburzenia hormonalne powodują zwiększenie metabolizmu czyli prościej mówiąc ? nadmiernie zużywają energię.
2. Nadmierna utrata substancji energetycznych poprzez wzmożone wydalanie. W tej grupie znajduje się cukrzyca z utratą cukru przez wydalanie z moczem (po przekroczeniu tzw. bariery kłębkowej do moczu zaczyna dostawać się glukoza zawarta we krwi, która normalnie nie powinna przesączać się przez kłębki nerkowe). Ponadto w zespołach upośledzonego wchłaniania może dochodzić do biegunki tłuszczowej. Tłuszcze zamiast wchłonąć się ze światła jelita, przechodzą do jelita grubego i są wydalane na zewnątrz. Z kolei ułatwiony, przyspieszony pasaż przez jelito ułatwia szybsze wydalenie innych substancji energetycznych, których wchłanianie nie jest zaburzone. „Uciekają” one niejako przy okazji. Przyczyną zespołu upośledzonego wchłaniania mogą być: zapalenia trzustki, choroby zapalne lub nowotworowe jelit, uszkodzenie popromienne, niedrożność dróg żółciowych, itp.
3. Obniżone dostarczanie energii. Najprostsza przyczyna to utrata apetytu prowadząca do zmniejszenia ilości przyjmowanego pokarmu. Przyczyn utraty apetytu może być wiele. Przyczyną organiczną jest każda nieprawidłowość w przewodzie pokarmowym, która utrudnia przyjmowanie pokarmu lub jego przechodzenie przez przewód pokarmowy. Do tego typu nieprawidłowości należą m.in.: zwężenia na różnych odcinkach przewodu (przełyk, żołądek, dwunastnica, jelito). Zwężenia mogą być pozapalne, nowotworowe, itp.
Inne choroby będące przyczyną zmniejszenia dostarczania energii to: choroby infekcyjne, mocznica (zaawansowana niewydolność nerek), anoreksja, choroba Alzheimera, stany depresyjne, zaawansowana niewydolność krążenia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe choroby wątroby (zwłaszcza marskość), choroby neurologiczne, autoimmunologiczne, niedobory witamin i mikroelementów, zapalenie mięśni, AIDS, choroba wrzodowa, zapalenie osierdzia i różne typy nowotworów złośliwych o umiejscowieniu poza przewodem pokarmowym.
Wiele z tych chorób ma pośredni wpływ na zmniejszenie dowozu kalorii, ale utrata masy ciała jest właśnie jednym z objawów w tychże chorobach.
Jeżeli pacjent spożywa odpowiednią ilość pokarmów, nie ma nadmiernych, wyczerpujących wysiłków fizycznych a mimo to chudnie – najczęściej można podejrzewać cukrzycę, nadczynność tarczycy lub zespół złego wchłaniania. Oczywiście, trzeba też przeprowadzić badania w kierunku schorzeń nowotworowych, choć w tym przypadku zwykle są obecne inne sugerujące to rozpoznanie objawy.
Ponieważ przyczyn utraty wagi jest tak dużo, zachęcam do zgłoszenia się do lekarza, jeśli utrata wagi nie zatrzymała się lub postępuje w dalszym ciągu. Jeżeli chudnięcie jest podstawową dolegliwością pacjenta, lub gdy dochodzą objawy wyniszczenia ? rozpoznanie zwykle nie nastręcza większych trudności. Konieczne są badania, które zwykle wykonuje się dwustopniowo: najpierw wykonujemy najważniejsze badania pomagające w wykryciu zaburzeń organicznych, biochemicznych czy hormonalnych (badania krwi, stolec na krew utajoną, gastroskopia, rtg). W ten sposób możemy stwierdzić, czy nie ma cukrzycy, choroby wątroby, nerek, innych chorób przewodu pokarmowego, zaburzeń hormonalnych i elektrolitowych, zakażenia HIV). Dopiero gdy te badania nie pomogą w ustaleniu rozpoznania, wykonuje się badania bardziej skomplikowane (tomografia komputerowa, kolonoskopia, mammografia, posiewy krwi, nakłucia lędźwiowe i badanie szpiku).
Leczenie ustala się oczywiście w zależności od przyczyny.
dr n. med. Zbigniew Martyka, Źródło 7/2009
Autor publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl
Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

6 myśli nt. „Dr n. med. Zbigniew Martyka- utrata masy ciała.

  1. właśnie tak mam że potrafie zjeść dużo i nie moge przytyć waże 57 kg wzrost 179 mówiono mi ze mam dobra przemiane materii i w tym wieku jest to normalne ja uważam że nie i wciąz mnie to irytuje bo jestem szkieletem robiono mi badania i wszystko jest OK

  2. Mam 56 lat w przeciągu roku schudłam 10 kg jedząc normalnie mam apetyt Moje dolegliwości to wędrujące bule stawów,kołatanie serca,nadmierne pocenie się,pogorszył mi się wzrok.Z podstawowych badań krwi i badań w kierunku tarczycy(bez badania poziomu hormonów)wynik dobry,USG jamy brzusznej ok.Wynik z badań na boleriozę IgG wynik dodatni 2.59 index.Jakie badania pownnam jeszcze wykonac?

  3. A ja mam cukrzyce tarczyce astme nadciśnienie i odkąd wyryto u mnie te choroby i leczyć oprucz tarczycy która niejest leczona przytyłam 50kg i niemoge schudnąć robiłam juz wszystko pozdrawiam
    I co ja mam zrobić potrzebuje pomocy???????????????

  4. Mam utrate masy ciala.Cukrzyca typu drugiego.Przechodzilem przewlekle powierzchowne zapalenie zoladka,oraz mialem bakterie Gastritis chronika.Zrobilem badanie krwi iwyniki sa wmormie.awaga leci w dol.Casem jest ze troszke sie podniesie ,ale potem idzie w dol.Mam tez bardzo czesto burczenie w kiszkach ,a po obiedzie rowniez czesto odchodza wiatry.Co jest tego przyczyna ico powininienem dalej z tym robic.

  5. witam mam 28 lat i po rzuceniu palenia przytylam 12 od 2 lat nie moge zejsc z wagi 75 chociaz cwicze regularnie codziennie chodze na fitness lub silownie probowalam roznego typu zajec ale nie ma to w plywu przy duzym wysilku fizyczny i przy odwodnienu stracilam 1kg czy na niemozliwosc utraty wagi moga wplywac hormony odzywiem sie normalnie nie przejadam nie jem kolacji a takze nie zazywam zadnych lekow chormonalnych. bardzo prosze o odp i rade

  6. Witam, mam 55 lat i od ok roku szukam przyczyny moich objawów.
    Występuje u mnie duży spadek masy ciała mimo ciągłego głody i przyjmowania dużej ilości pokarmów.W nocy mam dużą potliwość i bóle w okolicy lędzwiowej. Z powodu bólu głowy miałam wykonany rezonans i tomodgraf ale nic nie wykazały te badania. i występuje u mnie ciągłe zmęczenie. W październiku miałam udar niedokrwienny ale funkcjonuje i chodzę do pracy tylko zmęczenie jest coraz większe. Bardzo proszę o pomoc. Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>