Dr n. med. Zbigniew Martyka- nietrzymanie moczu.

Nietrzymanie moczu to taki stan, w którym dochodzi do mimowolnego oddawania moczu (wyciekania przez cewkę moczową w określonej ilości), najczęściej podczas wysiłku fizycznego. Jest to tzw wysiłkowe nietrzymanie moczu. Wyróżniamy tu kilka stopni nietrzymania moczu:
I stopień ? podczas śmiechu, kaszlu czy kichania
II stopień ? podczas aktywności fizycznej (wychodzenie po schodach, bieg)
III stopień ? bez wysiłku, np. podczas stania.
Opisane wyżej wysiłkowe nietrzymanie moczu różni się od tzw. napadowego nietrzymania moczu ? związanego z nagłą potrzebą oddania moczu oraz od tzw. przelewowego nietrzymania moczu ? kiedy to ciśnienie w pęcherzu moczowym, w związku z jego wypełnieniem i rozszerzeniem ścian, przekracza wartość, jaką może wytrzymać zwieracz w cewce moczowej.
Nietrzymanie moczu jest nie tyle schorzeniem niebezpiecznym (choć może być objawem innej, poważniejszej choroby) ile przykrym, utrudniającym życie i to zarówno osobie cierpiącej na tę dolegliwość, jak i jej otoczeniu.
Jeśli osoba chorująca odznacza się wysoką kulturą osobistą i dba o higienę swojego ciała, to dla niej świadomość nieprzyjemnych odczuć ze strony otoczenia może być przyczyną nie tylko skrępowania, ale i depresji.
Ponadto stałe wyciekanie moczu sprzyja powstawaniu miejscowych stanów zapalnych, powoduje zaczerwienienie skóry i świąd.
Ta przykra dolegliwość spotykana jest zarówno u kobiet jak i u mężczyzn, przy czym kobiety chorują dwukrotnie częściej.
Trzeba podkreślić, że dotyczy nie tylko osób starszych, ale także tych w młodszym wieku.
U kobiet pomiędzy 30-tym a 40-tym rokiem życia schorzenie występuje w około w 10 %. U kobiet po 60 roku życia ? już 50%.
U mężczyzn zwykle spotykamy się z nietrzymaniem moczu w wieku starszym.
Inne są przyczyny schorzenia występujące u kobiet, a inne u mężczyzn.
U kobiet nietrzymanie moczu wiąże się ze zwiększoną ruchomością szyi pęcherza i cewki moczowej. W warunkach fizjologicznych cewka moczowa jest stabilizowana przez przednią ścianę pochwy oraz przyczepy mięśniowe. Zwiotczenie przedniej ściany pochwy związane z urazami poporodowymi i naturalnym starzeniem się organizmu powoduje zwiększenie ruchomości i brak stabilizacji cewki moczowej. Trzeba jednak przyznać, że nie w każdym takim przypadku zwiększenia ruchomości cewki dochodzi do nietrzymania moczu. Z drugiej strony dochodzić może do niekontrolowanego wycieku moczu przy wysiłkach u tych kobiet, u których warunki anatomiczne cewki moczowej są niczym nie zaburzone. Przyczyną może być dysfunkcja zwieracza (po zabiegach operacyjnych, przy schorzeniach neurologicznych).
Oprócz porodów oraz wieku ? nietrzymaniu moczu sprzyjają: otyłość, zaparcia, ciężka praca fizyczna, długotrwałe unieruchomienie, leki psychotropowe i moczopędne, alkoholizm.
Wspomniane wyżej napadowe nietrzymanie moczu może występować samoistnie lub w połączeniu z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Sprzyja mu stan zapalny dróg moczowych, tzw. pęcherz neurogenny, zaburzenia kurczliwości pęcherza (cukrzyca, stwardnienie rozsiane, zwiotczenie mięśni polekowe, psychogenne), ale może też być objawem zmian nowotworowych pęcherza. Najczęściej jednak napadowe nietrzymanie moczu jest spowodowane niestabilnością tzw. wypieracza pęcherza moczowego ? są to niekontrolowane skurcze mięsni, powodujące obkurczenie pęcherza moczowego, a w następstwie wzrost ciśnienia w pęcherzu i wypływ moczu.

Nietrzymanie moczu u mężczyzn także może występować w postaci napadowej. Sprzyjają temu takie choroby jak stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, cukrzyca, udary mózgu.
Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest najczęściej skutkiem powikłań pooperacyjnych po resekcji przerośniętego gruczołu krokowego.

Nie wszyscy pacjenci z nietrzymaniem moczu zgłaszają się do lekarza. W sytuacji skrajnych zaniedbań i braku nawyków higienicznych niektóre osoby nie widzą potrzeby leczenia. Z drugiej strony osoby o wyższym stopniu kultury po prostu krępują się zasięgnąć porady lekarskiej. Wskazanym byłoby jednak podjęcie leczenia po uprzednim zdiagnozowaniu. Zwykle należy wykonać badania krwi, badanie USG dróg moczowych, niekiedy tzw. badania urodynamiczne, radiologiczne. Wskazana może być wizyta u neurologa, urologa, dla kobiet ? u ginekologa.
W leczeniu stosować można:
1) leki wpływające na kurczliwość mięśni, leki psychotropowe, przeciw zaparciom lub inne w zależności od stwierdzonej przyczyny dolegliwości.
2) odpowiednie modele zachowań ? planowe opróżnianie pęcherza, ograniczenie spożywania płynów w określonych godzinach, ćwiczenia fizyczne pomagające stabilizować dolne odcinki dróg moczowych.
Ćwiczenia są istotnym czynnikiem terapeutycznym i wymagają wytrwałości. Ćwiczymy napinanie mięśni pośladków, krocza, mięśni brzucha. Napinać mięsnie powinno się na ok. 1 sekundę, potem 1 sekunda przerwy. Powtarzanie takich ćwiczeń po ok. 10 razy dla każdej grupy mięśniowej, najlepiej dwa, trzy razy w ciągu dnia może przynieść zadowalające efekty. Dobrze jest, gdy kobieta nauczy się tych ćwiczeń pod okiem rehabilitanta lub ginekologa. Później może je kontynuować samodzielnie, w różnych porach dnia.
3) zabiegi operacyjne ? w przypadku braku efektów wynikających ze stosowania leków czy ćwiczeń. Chodzi tu o operacje naprawcze stabilizujące dolne drogi moczowe, a nawet założenie sztucznego zwieracza cewki moczowej.

dr n. med. Zbigniew, Źródło 17/2009

Autor publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl
Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>