Dr n. med. Zbigniew Martyka- krwawienie z przewodu pokarmowego.

Ze zjawiskiem krwawienia spotkał się każdy. Gdy dochodzi do krwawienia zewnętrznego ? od razu widać, że krew się wynaczyniła i wiadomą jest rzeczą, że należy szacunkowo ocenić ilość utraconej krwi, rozległość ewentualnego zranienia i na podstawie tego zadecydować, jakiej pomocy pacjent wymaga. Przy skaleczeniu w palec, gdy następuje niezbyt duży upływ krwi, nie ma potrzeby udawania się po pomoc lekarską. Jeśli zranienie jest duże ? wymaga zaopatrzenia chirurgicznego.
Tak więc w przypadku krwawień zewnętrznych na ogół właściwie oceniamy, jaki rodzaj pomocy powinien być udzielony poszkodowanemu.
O wiele trudniej oszacować straty krwi w przypadku krwawień wewnętrznych. Po pierwsze nie zawsze wiadomo, czy do takiego krwawienia w ogóle doszło, a po drugie ? ile krwi uległo wynaczynieniu. Do oceny ilości utraconej krwi, stanu klinicznego pacjenta i ustalenia dalszego postępowania konieczne jest badanie lekarskie.
Krwawienie wewnętrzne może być spowodowane wynaczynieniem krwi do jam ciała (opłucna, otrzewna, osierdzie), do przestrzeni wewnątrzczaszkowej, do narządów wewnętrznych (płuco, nerki, wątroba, śledziona). Może nastąpić także do światła przewodu pokarmowego na różnych jego piętrach: od jamy ustnej począwszy na okolicy odbytu kończąc.
Przyczyny krwawienia mogą być różne: uraz, malformacje naczyniowe, pęknięcie żylaka, zaburzenia krzepliwości krwi, stany zapalne, nadżerki, choroba wrzodowa, nowotwory.
Krwawienia można podzielić według umiejscowienia: z górnego odcinka przewodu pokarmowego (od dwunastnicy w górę) oraz z dolnego odcinka (poniżej dwunastnicy).
Według intensywności dzielą się na: ostre (gdy utrata krwi wynosi ponad 500 ml na dobę), przewlekłe (utrata krwi zwykle kilkadziesiąt do kilkuset mililitrów, jednak nie więcej niż pół litra na dobę) oraz utajone (tak nieznaczne, że dające się stwierdzić tylko badaniami laboratoryjnymi ? badanie kału na obecność krwi utajonej).
Jeśli źródło krwawienia znajduje się w jamie ustnej lub przełyku, to krew ma typowe, ciemnoczerwone zabarwienie (w przypadku krwawienia z dróg oddechowych krew jest jasna ? utlenowana).
Krwawienia z jamy ustnej pojawiają się najczęściej w wyniku urazów, nawet niewielkich. Krwawienia z przełyku są bardziej niebezpieczne ? mogą świadczyć o obecności żylaków przełyku ? groźnego powikłania wynikającego z chorób wątroby (najczęściej ? marskość). Mogą być także spowodowane nadżerkami lub pęknięciami śluzówki w wyniku stanów zapalnych.
Jeśli krwawienie następuje poniżej (żołądek, dwunastnica) i dochodzi do wymiotów, to pojawia się typowy obraz ?fusów od kawy?. Wymioty ?fusowate? powstają w wyniku kontaktu wynaczynionej krwi z kwasami zawartymi w żołądku ? im dłuższy kontakt, tym bardziej ?fusowaty? charakter wymiotów. Jeśli wymioty nastąpiły szybko po wynaczynieniu krwi, to pomimo kontaktu z kwaśnym środowiskiem żołądka krew może mieć typowy, ciemnoczerwony wygląd ? nie zdąży ulec przemianie.
Krew z okolic niższego niż dwunastnica piętra przewodu pokarmowego zwykle nie cofa się do żołądka. Przedostaje się do dalszych odcinków jelita. Podobnie zresztą jak krew Z wyższych pięter, która nie została usunięta na zewnątrz w wyniku wymiotów ? także przedostaje się ona do niższych odcinków przewodu pokarmowego.
Wówczas zauważalny jest inny objaw: smoliste stolce. To wynik trawienia krwi w przewodzie pokarmowym. Aby pojawił się ten objaw, ilość krwi, która dostała się do przewodu pokarmowego musi mieć co najmniej objętość 50 ? 60 mililitrów. Im większa utrata krwi, tym dłużej występują smoliste stolce ? nawet do kliku dni po incydencie krwawienia. Jeśli krwawienie nie ustaje, to oczywiście objaw się przedłuża.
Krwawienie z niskich pięter przewodu pokarmowego (gdzie krew nie ulega już trawieniu) powoduje wydalanie krwi o normalnym wyglądzie razem ze stolcem albo niezależnie od niego.
W tym wypadku najczęściej przyczyną są żylaki odbytu ? pęknięty żylak krwawi i krew wydostaje się na zewnątrz.
Inne przyczyny obecności świeżej krwi w stolcu to zespoły zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, zakażenia bakteryjne i pierwotniakowe, choroba nowotworowa, obecność uchyłków jelit).
Obraz kliniczny (stan pacjenta) zależy od ilości utraconej krwi oraz od szybkości jej utraty. Jeśli utrata krwi jest stosunkowo niewielka (poniżej pół litra) zwykle nie dochodzi do objawów ogólnych. Jeśli jest większa ? mogą pojawić się takie objawy jak: spadek ciśnienia, zawroty głowy, omdlenie, bladość, wzmożona potliwość, pragnienie a nawet wstrząs (hypowolemiczny ? czyli spowodowany zmniejszoną objętością krwi znajdującą się w naczyniach krwionośnych).
Im większe naczynie krwionośne zostanie uszkodzone ? tym bardziej gwałtowna jest utrata krwi. Gorzej rokują pęknięcia naczyń tętniczych. Wówczas może dojść do szybkiego wykrwawienia i zgonu.
W ciężkich stanach chory zwykle natychmiast trafia do szpitala. W przypadkach powolnej utraty krwi, stan jego zdrowia pogarsza się stopniowo i pacjent musi sam podjąć decyzję o zgłoszeniu się do lekarza. Po ustaleniu przyczyny utraty krwi (na ogół niezbędne są takie badania jak gastroskopia, badanie kału, badania biochemiczne i badania morfologii krwi, ewentualnie kolonoskopia) podejmuje się właściwe leczenie.
Decyzję o leczeniu podejmuje lekarz ? w zależności od przyczyny jest to leczenie zachowawcze lub zabiegowe (operacyjne).

dr n. med. Zbigniew Martyka, Źródło 18/2009

Autor publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl
Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>