Choroba niedokrwienna serca- (objawy i skutki choroby).(2)

Zmiany miażdżycowe zaczynają się już we wczesnym dzieciństwie. W drugiej dekadzie życia występują u około 10% osób. W trzeciej dekadzie złogi wapniowe zaczynają tworzyć pierwsze blaszki miażdżycowe. Pomiędzy czwartą a szóstą dekadą życia pojawiają się najczęściej pierwsze objawy kliniczne choroby.

Miażdżyca dotyczyć może każdej tętnicy. Chorobę wieńcową powoduje jednak miażdżyca tętnic wieńcowych. Oplatają one niczym wieniec całe serce. Od głównej tętnicy (aorty) odchodzą odgałęzienia: prawa i lewa tętnica wieńcowa. Te z kolei dzielą się na mniejsze gałęzie aż do drobnych naczyń włosowatych.
Przez naczynia wieńcowe przepływa w spoczynku około 5% krążącej krwi. W czasie wysiłku ilość przepływającej krwi zwiększa się. Możliwość zwiększenia przepływu w razie większego zapotrzebowania nazywamy rezerwą wieńcową. Jeśli rezerwa wieńcowa jest duża, to nie ma objawów choroby. Jeśli jest mała ? to nawet niewielkie przyspieszenie czynności serca wywołuje deficyt tlenowy i pojawia się ból wieńcowy.
Powolnie narastające zmiany miażdżycowe stanowią mniejsze niebezpieczeństwo dla pacjenta. W przypadku bowiem długotrwałego deficytu tlenowego następuje adaptacja do gorszych warunków i zaczynają się tworzyć naczynia dodatkowe. Powstaje tzw. krążenie oboczne, omijające najbardziej zwężone odcinki tętnic.
Gorzej, gdy do zamknięcia światła tętnicy dochodzi szybko ? np. urwie się jakaś blaszka miażdżycowa i zatka tętnicę w węższym miejscu. W takim przypadku krążenie oboczne nie jest w stanie zapobiec zawałowi serca.
Czym jest wspomniany zawał?
Gdy dojdzie do zamknięcia jakiejś tętnicy, to począwszy od tego miejsca, na odcinku zaopatrywanym w krew płynącą właśnie tą tętnicą, następuje martwica (nie ma tlenu ? ta część mięśnia obumiera). Ta martwica nazywana jest właśnie zawałem. Gdy dojdzie do całkowitego obumarcia jakiejś części mięśnia sercowego, to jest to proces nieodwracalny. Z obumarłą częścią sąsiadują obszary, których dalszy los zależeć będzie od tego, czy uda się szybko przywrócić krążenie w naczyniach krwionośnych. Jeśli tak ? ta część serca może powrócić do swojej funkcji. Jeśli nie ? i ona ulega martwicy. Jeśli większy obszar ulegnie martwicy to znaczy, że zawał jest bardziej rozległy.
Martwica nie każdej części mięśnia sercowego jest jednakowo niebezpieczna. Niektóre fragmenty (zwłaszcza zawierające układ przewodzący impulsy elektryczne odpowiedzialne za skurcz serca) są na tyle ?strategiczne?, że ich obumarcie może prowadzić do zatrzymania pracy serca czyli w konsekwencji ? do śmierci.
Wiele osób mających różne dolegliwości bólowe zlokalizowane w klatce piersiowej zadaje sobie pytanie: czy to aby nie serce?
Jak wygląda typowy ból wieńcowy?
Najbardziej typowy ma charakter pieczenia, gniecenia, ucisku, palenia, rozpierania za mostkiem. Niekiedy nietypowo ma charakter bólu w nadbrzuszu lub między łopatkami. Najczęściej czynnikiem wyzwalającym jest sytuacja powodująca przyspieszenie pracy serca ? wysiłek fizyczny (zwłaszcza przy wietrznej pogodzie czy w zimnie), zbyt obfity posiłek, stres. Jeśli czynnikiem wywołującym jest wysiłek, to ból powinien ustąpić w ciągu krótkiego czasu po zaprzestaniu wysiłku ? po 2 lub 3 minutach (po takim czasie, jaki jest konieczny do zwolnienia pracy serca).
Mniej niepokojący jest ból, który ustępuje w ciągu kilku kwadransów lub nawet godzin po zaprzestaniu wysiłku. Możemy być zwłaszcza spokojni, jeśli bóle w klatce piersiowej znikają, gdy pacjent podejmuje wysiłek fizyczny. Sugeruje to raczej nerwicowe podłoże dolegliwości. Podobnie nie jest zbyt niepokojący ból w klatce piersiowej związany z położeniem ciała ? np. ze skrętem tułowia, ruchem kończyny górnej, a nie nasila się przy wysiłku. Taki ból zwykle spowodowany jest uciskiem na korzenie nerwowe przy zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa.
Jeśli ból w klatce piersiowej pojawia się lub nasila przy uciśnięciu na żebra ? świadczy to o bolesności ściany klatki piersiowej a nie serca.
Często pacjentów niepokoją objawy pieczenia za mostkiem, które mogą być spowodowane typową zgagą. Stosunkowo łatwo zróżnicować, czy pieczenie jest wywołane chorobą wieńcową, czy zgagą (zarzucaniem kwaśnej treści żołądkowej do przełyku). W przypadku zgagi pieczenie ustępuje w ciągu kilku sekund po przełknięciu np. chłodnego mleka. Alkaliczny odczyn mleka niweluje wpływ kwaśnej treści pokarmowej, jaka dostała się do przełyku, a fala perystaltyczna przesuwająca połknięty łyk w kierunku żołądka ? otwiera wpust żołądka i na chwilę przestajemy odczuwać przykre pieczenie. Oczywiście, pojawi się ono za kilkanaście, kilkadziesiąt sekund, ale wiemy już, że to nie serce (pieczenie nie ustąpiłoby w momencie przełykania mleka).
Pieczenie spowodowane chorobą wieńcową powinno ustąpić natomiast w ciągu dwóch ? trzech minut po Nitroglicerynie zażytej pod język.
Jeśli mamy rozpoznaną chorobę niedokrwienną serca (vel chorobę wieńcową, vel dławicę piersiową, vel dusznicę bolesną), to powinniśmy obserwować, czy nie pogorszyła się nasza tolerancja wysiłku. Przykładowo: kiedyś pacjent mógł spokojnie wyjść na trzecie piętro bez występowania bólu dławicowego, zaś teraz ból pojawia się już po wyjściu na drugie piętro. Świadczy to o zaostrzeniu choroby i jej przejściu w fazę niestabilną. Jest pilnym wskazaniem do zgłoszenia się do kardiologa. Zaniedbanie w tym względzie może prowadzić do zawału serca.
Dr n. med. Zbigniew Martyka .
Źródło 17/2008
Autor: Dr n. med. Zbigniew Martyka publikuje swoje felietony na łamach Tygodnika Rodzin Katolickich ?Źródło?- www.zrodlo.krakow.pl . Kontakt z Autorem: Przychodnia Lekarska ?Triada? w Tarnowie, ul. Nowy Świat 40, rejestracja od 8.00 do 20.00, tel. 0-14, 622- 39- 22.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>