Bioinżynieria zaprzęga USG do walki ze ślepotą.

Wczesne diagnozowanie jaskry to gorący temat okulistyki krajów rozwijających się, gdzie następuje znaczne starzenie się społeczeństw. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała jaskrę za chorobę społeczną, ponieważ na świecie cierpi na tę chorobę około 68 mln ludzi, a około 7 mln jest niewidomych z jej powodu. Ponad połowa osób, która cierpią na jaskrę nie jest świadoma swojej choroby. W Polsce na jaskrę choruje około 800 tysięcy osób, z czego leczy się tylko około 65 tysięcy. Niepokojące statystyki podkreślają zatem konieczność podjęcia tematu diagnostyki jaskry we wczesnym jej stadium.

W diagnostyce jaskry oraz innych chorób oczu związanych z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym oraz zaburzeniami przepływu krwi przez oko mogą pomóc badania Moniki Danielewskiej z Politechniki Wrocławskiej. Laureatka programu VENTURES Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) otrzyma 154 tys. zł na prace z zakresu inżynierii biomedycznej zmierzające do stworzenia i komercjalizacji innowacyjnego w skali światowej narzędzia.

Badaczka proponuje nieinwazyjną ultradźwiękową metodę pomiaru tętna gałkowego i sygnałów aktywności sercowo-naczyniowej oraz analizę fazową pomiędzy rozpatrywanymi sygnałami. Dzięki niej będzie można wprowadzić na rynek dostępne komercyjnie urządzenie diagnostyczne stanu ukrwienia oka i naczyń doprowadzających krew do oka.

Podłoże występowania jaskry jest bardzo skomplikowane. Nie tylko podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe jest czynnikiem odpowiedzialnym za tą chorobę, tym bardziej w przypadku jaskry normalnego ciśnienia. Jedynie około 5 proc. chorych ma bardzo wysokie ciśnienie w oku. U około 75 proc. chorych nie odnotowuje się znacznych zmian ciśnienia, a jednak nerw wzrokowy ulega powolnemu uszkodzeniu.

Stypendystka FNP zamierza oszacować nowe parametry diagnostyczne w oparciu o analizę fazową tętna gałkowego i pracy serca, które mają szansę być wykorzystane do diagnostyki jaskry i szczególnie pomocne przy różnicowaniu pacjentów chorych na jaskrę tzw. normalnego ciśnienia.

Ważnym etapem w realizacji projektu będzie powiązanie metody pomiaru tętna gałkowego z pomiarem prędkości przepływu krwi w naczyniach siatkówki oka przy zastosowaniu techniki Spektralnej Tomografii Optycznej OCT dzięki współpracy z Zespołem Fizyki Medycznej prof. Andrzeja Kowalczyka w Zakładzie Biofizyki i Fizyki Medycznej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Uzyskane wyniki zostaną wykorzystane oszacowania wartości opóźnień czasowych pomiędzy dopływem krwi z tętnic pozagałkowych a odpowiedzią w postaci pulsowania elementów gałki ocznej.

Danielewska wyjaśnia, że obecnie czynniki natury hemodynamicznej są najważniejszymi w progresji jaskrowego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Wyniki jej badań mogą pomóc w wyjaśnieniu zjawiska propagacji fali ciśnienia krwi do oka, hemodynamiki oka, ocenie zaburzeń w dostarczaniu krwi do gałki ocznej i wpływie na amplitudę ciśnienia wewnątrzgałkowego.

„Jak dotąd nikt nie prowadził tego typu pomiarów i nie zajmował się analizą fazową tętna gałkowego i aktywności układu sercowo-naczyniowego” – zaznacza i przyznaje, że do realizacji projektu szczególnie motywuje ją brak na rynku skutecznej i nieinwazyjnej metody diagnostyki jaskry normalnego ciśnienia.

Doktorantka zainteresowała swoimi badaniami okulistów, którzy wykazali chęć współpracy w ramach projektu. „Współpraca z lekarzami to wspólna organizacja i przeprowadzenie pomiarów na pacjentach na terenie Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu oraz opieka merytoryczna z obszaru diagnostyki jaskry, innych chorób naczyniowych oka oraz układu krążenia” – wylicza.

Jej zdaniem, interdyscyplinarność projektu ma szansę zainteresować w przyszłości także kardiologów i neurologów. Wyniki badań mogą również być wykorzystane w praktyce gospodarczej, m.in. przez firmy produkujące sprzęt diagnostyczny, oprogramowania oraz placówki rozwojowe i jednostki przemysłu – centra innowacyjnych technologii – zajmujące się transferem technologii.

„Fascynacja tematyką moich badań narodziła się podczas realizacji pracy magisterskiej w Zespole Optyki Widzenia na Wydziale Podstawowych Problemów Techniki Politechniki Wrocławskiej. Biosystemy, a szczególnie ludzkie oko, niezmiernie mnie zainteresowały i już na tym etapie zajęłam się problemami estymacji przesunięć fazowych w układach biologicznych” – wspomina rozmówczyni PAP.

Wsparcie z programu VENTURES otrzymują projekty mające zastosowanie w gospodarce, realizowane przez studentów, absolwentów i doktorantów. Jego celem jest podniesienie atrakcyjności pracy naukowej w Polsce, zainteresowanie młodych uczonych pracą naukową, a także zwiększenie liczby projektów, których wyniki mogą być wdrożone w działalności gospodarczej.

PAP – Nauka w Polsce, Karolina Olszewska

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>